گزارش گمرك از واردات و صادرات ميوه در يك سال گذشته

گردباد تعرفه‌ها

گروه بازرگاني - سال گذشته بيش از 575‌هزار تن انواع ميوه به ارزش 184‌ميليون و 132‌هزار دلار از مبادي رسمي وارد كشور شد كه عمده ميوه‌هاي وارداتي شامل موز، پرتقال، نارگيل، نارنگي و آناناس بود.

بر اساس مصوبات هيات وزيران و به منظور حمايت از توليدكنندگان و مصرف‌كنندگان دولت مي‌تواند متناسب با افزايش يا كمبود توليد ميوه با انجام تغييرات تعرفه‌اي نسبت به ايجاد تعادل در عرضه و تقاضاي محصولات باغي اقدام كند.

به گزارش گمرك ايران، ورود هر نوع ميوه تازه موكول به رعايت ماده 11 قانون حفظ نباتات مصوب سال 1346 است به طوري كه واردات ميوه قبل از حمل از كشور مبدا و در زمان ترخيص از گمرك نيازمند به اخذ گواهي و مجوزهاي لازم است. واردكنندگان ميوه بايد قبل از حمل، گواهي نداشتن آلودگي را از كشور مبدا اخذ و به سازمان قرنطينه نباتي ارائه كنند و در صورت تاييد و ثبت سفارش در وزارت بازرگاني، اقدام به حمل كالا كنند. ميوه بعد از ورود به گمرك مجددا از سوي نماينده سازمان حفظ نباتات نمونه‌برداري مي‌شود و چنانچه عاري از آلودگي باشد، مجوز ترخيص آن صادر مي‌شود.

همچنين براساس ماده 11 قانون حفظ نباتات به اشخاصي كه بدون پروانه هرگونه نبات و قسمت‌هاي نباتي از جمله ميوه را وارد كنند اخطار داده مي‌شود كه حداكثر در ظرف مدت يك ماه جنس خود را به خارج از كشور برگردانند در غير اين‌صورت با حضور نماينده سازمان حفظ نباتات كالا در گمرك معدوم خواهد شد.

ورود ميوه‌هاي خوراكي به صورت خشك كرده، كنسرو شده، محفوظ شده، پخته شده، يخ زده و امثال آن نيز موكول به رعايت ماده 16 قانون مواد خوراكي، آشاميدني و بهداشتي مصوب سال 1346 و اخذ مجوز از اداره بهداشت است.

براساس اين ماده قانوني ترخيص مواد غذايي از گمرك به هر شكل علاوه بر دارا بودن گواهي بهداشتي و قابليت مصرف از كشور مبدا مستلزم تحصيل پروانه ورود از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي است و واردكننده مكلف است براي اخذ پروانه مزبور فرمول مواد و همچنين موادي كه براي نگهداري به آنها اضافه شد را به وزارت بهداشت تسليم كند.

تاثير تغيير تعرفه‌ها بر واردات ميوه در سال گذشته

سال گذشته در تعرفه واردات برخي از انواع ميوه‌ها تغييراتي اعمال شد. به طوري كه از تاريخ 18/4/1384 سود بازرگاني موز، آناناس، نارگيل، انبه، گيلاس، آلبالو و زردآلو به صفر رسيد. پس از اين تاريخ اين اقلام با حقوق پايه 4‌درصد وارد شده است.

از ابتداي سال 84 تا 18 تيرماه اين سال حقوق ورودي سيب، پرتقال و نارنگي هر كدام 45‌درصد ارزش كالا بوده ولي از اين تاريخ به منظور ورود ميوه در بازارهاي داخلي و حمايت از مصرف‌كنندگان براي تهيه ميوه با قيمت مناسب براساس مصوبه هيات وزيران تا 28 آذرماه 84 سود بازرگاني اين سه قلم محصول به صفر كاهش يافت و پس از آن در جهت حمايت از توليدكنندگان داخلي از 28 آذرماه 84 تا اول اسفند اين سال به 26‌درصد رسيد. نكته قابل توجه اينكه در راستاي حمايت از مصرف‌كنندگان و امكان تامين ميوه شب عيد از سوي مردم 26‌درصد سود بازرگاني مذكور تا ابتداي سال 85 مجددا به صفر كاهش يافت.

براساس مقررات صادرات و واردات سال 1385 حقوق ورودي پرتقال، نارنگي، سيب، زردآلو، گيلاس و آلبالو متغير است.

با توجه به تصميمات اتخاذ شده حقوق ورودي پرتقال و نارنگي در حال حاضر 10‌درصد است كه از تاريخ اول مهر تا 15 بهمن 85، 45‌درصد ارزش كالا خواهد بود. حقوق ورودي سيب نيز 10‌درصد بوده و از اول تير تا 15 بهمن 85، 45‌درصد ارزش سيب به عنوان حقوق ورودي اخذ مي‌شود. حقوق ورودي گيلاس و آلبالو نيز از اول ارديبهشت تا اول شهريور 85 مشمول 45‌درصد ارزش اين ميوه است. واردكنندگان زردآلو نيز بايد تا اول شهريورماه امسال 45‌درصد ارزش اين ميوه را به عنوان حقوق ورودي بپردازند كه اين ميزان حقوق ورودي از تاريخ اول ارديبهشت 85 از سوي گمركات اجرايي اخذ مي‌شود. در بقيه ماه‌هاي سال حقوق ورودي اين ميوه 10‌درصد است. حقوق ورودي «موز» تا پايان سال چهار‌درصد تعيين شده است.

مقررات صادرات و واردات و تغييرات مربوط به آن به تصويب كميسيون ماده يك شامل: وزارتخانه‌هاي بازرگاني، صنايع و معادن، جهاد كشاورزي و بانك مركزي، اتاق بازرگاني، سازمان مديريت و برنامه‌ريزي، اتاق تعاون و نماينده ستاد مبارزه با قاچاق كالا و ارز مي‌رسد و براي اجرا به گمرك ايران ابلاغ مي‌شود.

تغييرات تعرفه انواع ميوه

در مقاطعي كه سود بازرگاني براي واردات انواع ميوه صفر‌درصد تعيين شد حقوق پايه آن كه چهار‌درصد بود از واردكنندگان دريافت مي‌شد.

بررسي‌هاي گمرك ايران نشان مي‌دهد تا قبل از تغيير تعرفه‌ها در سال گذشته 46ميليون و 764هزار دلار انواع ميوه به كشور وارد شده اما بعد از آن تا پايان سال 137ميليون و 360هزار دلار ميوه به كشور وارد شد. به عبارتي 34‌درصد از ميوه‌هاي وارداتي كشور در سال گذشته قبل از تغيير تعرفه‌ها مربوط به چهار ماه اول سال 1384 بود. 66‌درصد از كل واردات ميوه نيز شامل موز، آناناس، نارگيل، سيب، پرتقال، نارنگي، انبه، گيلاس، آلبالو و زردآلو پس از تغيير تعرفه وارد كشور شد.

اينكه با توجه به مقررات حاكم بر واردات كشور چه ميزان از واردات ميوه‌جات پس از افزايش مجدد تعرفه‌ها با نرخ مورد نظر وارد مي‌شود جاي تامل دارد و نيز اين سوال مطرح است كه چه كساني از كاهش سود بازرگاني منتفع مي‌شوند.

نكاتي درباره واردات ميوه

از نظر گمرك ايران با توجه به سهم چشمگير كشور امارات متحده عربي در صادرات ميوه به ايران بايد به اين نكته اشاره كرد كه مبدا حمل ميوه‌هاي وارداتي از اين كشور به ايران در واقع امارات متحده عربي نبوده، اما با توجه به اينكه فاكتور واردات ميوه در امارات صادر و به نوعي معامله در اين كشور انجام مي‌شود، از نظر گمرك ايران كشور صادركننده امارات متحده عربي است و در آمارها نيز حجم چشمگير واردات به اين كشور اختصاص دارد. بنابراين اسنادي كه براي واردات ميوه به گمرك ارائه شده از طرف امارات متحده عربي صادر شده در صورتي كه حمل آن از مبادي اصلي توليد ميوه كه عمدتا كشورهاي آمريكاي جنوبي هستند، صورت گرفت و هيچ كدام از ميوه‌هاي وارداتي توليد اين كشور نيست.

بديهي است كه تجزيه و تحليل و بررسي بيشتر اين نكته بر عهده صاحبنظران خواهد بود اما به هرحال بايد به اين سوال پاسخ گفت كه چرا بازرگانان تمايل دارند معاملات خود را در اين كشور انجام دهند.

در سال گذشته هرچند كه به لحاظ آماري امارات متحده عربي بيشترين ميزان صادرات ميوه به ايران را دارا بوده اما با بررسي درمي‌يابيم بيشترين ميزان واردات ميوه براساس كشورهاي توليدكننده ميوه به ترتيب به پنج كشور فيليپين، اكوادور، آفريقاي جنوبي، كلمبيا و سريلانكا اختصاص دارد كه در اين آمار نامي از امارات متحده عربي به عنوان كشور عمده توليدكننده ميوه وجود ندارد. بنابراين تنها معامله ميوه براي صادرات اين محصول به ايران در امارات متحده عربي انجام شد.

ميزان واردات ميوه در سه ماه اول سال 1385

در سه ماه اول امسال 157‌هزار و 800 تن انواع ميوه به ارزش 54‌ميليون و 200‌هزار دلار وارد كشور شده است كه اين ميزان نسبت به مدت مشابه سال قبل به لحاظ وزن 7/26‌درصد و از حيث ارزش 6/36‌درصد افزايش نشان مي‌دهد.

در اين مدت 113‌هزار و 576 تن موز به ارزش 35‌ميليون و 489‌هزار دلار از كشورهاي مختلف به ايران وارد شده است. بيشترين ميزان واردات در بين ميوه‌ها در سه ماه اول سال‌جاري به موز اختصاص دارد.

پس از موز پرتقال با 25‌هزار و 636 تن و به ارزش 11‌ميليون و 546‌هزار دلار در رتبه دوم قرار دارد.

نارنگي با 10‌هزار و 573 تن و به ارزش سه‌ميليون و 607‌هزار دلار، سيب با چهار‌هزار و 121 تن به ارزش يك‌ميليون و 771‌هزار دلار، نارگيل به‌استثناي نارگيل قطعه‌قطعه شده و خشك كرده با يك‌هزار و 417 تن و به ارزش 578‌هزار دلار، انگور با 253‌هزار دلار، نارگيل قطعه‌قطعه شده خشك كرده با 222‌هزار دلار، آناناس با 187‌هزار دلار عمده‌ترين ميوه‌هاي وارداتي در سه ماه اول سال 1385 بوده‌اند.

گلابي هندي، انبه، گردو و ساير ميوه‌هاي خشك كرده نيز در اين مدت وارد كشور شده است. در سه ماه اول سال‌جاري 54‌ميليون و 200‌هزار دلار ميوه به كشور وارد شد كه از اين ميزان 22‌ميليون و 500‌هزار دلار از فيليپين وارد كشورمان شده است. پس از فيليپين، امارات متحده عربي با 22‌ميليون دلار دومين صادركننده ميوه به كشورمان در سه ماه اول سال‌جاري بوده است. پس از امارات متحده عربي نيز كشور پاكستان قرار دارد. ايران در سه ماه  اول امسال سه‌ميليون و 100‌هزار دلار انواع ميوه از كشور پاكستان وارد كرده است.

ميزان و اقلام عمده ميوه‌هاي صادراتي در سه ماه اول 85

در سه ماه نخست امسال 155‌هزار و 226 تن انواع ميوه به ارزش 271‌ميليون و 564‌هزار دلار به خارج از كشور صادر شد كه پسته 73‌درصد از كل صادرات ميوه ايران را در اين مدت به خود اختصاص داده است. ايران در سه ماه اول سال‌جاري 199‌ميليون و 127‌هزار دلار پسته به خارج از كشور صادر كرد.

وزن اين ميزان صادرات پسته 31‌هزار و 299 تن بود. رتبه دوم ميوه‌هاي صادراتي در اين مدت به انگور تازه و خشك كرده اختصاص دارد.

در سه ماه اول سال‌جاري 29‌هزار و 372 تن انگور تازه و خشك كرده به ارزش 25‌ميليون و 116‌هزار دلار به خارج از كشور صادر شد.

در اين مدت 2/9‌درصد از كل صادرات ميوه به انگور اختصاص داشت. هندوانه نيز سومين ميوه صادراتي ايران در بهار امسال بود. در اين مدت 38‌هزار و 386 تن هندوانه به ارزش 15‌ميليون و 636‌هزار دلار به خارج از كشور صادر شد. سيب تازه، انواع خرما، كيوي تازه، انجير تازه و خشك كرده، پرتقال، آلو خشك كرده و نارنگي به ترتيب عمده‌ترين ميوه‌هاي صادراتي ايران در 3 ماه اول سال‌جاري بوده‌اند. در مجموع 3/98‌درصد از كل صادرات ميوه ايران به ده قلم ميوه فوق‌الذكر اختصاص دارد.

كشورهاي عمده خريدار ميوه از ايران

9/ 22‌درصد از كل صادرات ميوه ايران در سه ماه اول سال‌جاري به كشور امارات صادر شد.

 امارات متحده عربي در اين مدت 62‌ميليون و 275‌هزار دلار انواع ميوه از ايران خريداري كرد. پس از اين كشور هنگ‌كنگ قرار دارد. هنگ‌كنگ در سه ماه اول امسال 28‌ميليون و 814‌هزار دلار انواع ميوه از ايران وارد كرد و 6/10‌درصد از كل صادرات ميوه ايران را به خود اختصاص داد. عراق نيز در رتبه سوم قرار دارد.

در سه ماه اول سال‌جاري عراق 26‌ميليون و 676‌هزار دلار انواع ميوه از ايران خريداري كرد و 8/9‌درصد از كل صادرات ميوه ايران را به خود اختصاص داد. كشورهاي روسيه، آلمان، ايتاليا، تركيه، لبنان، اوكراين و هند نيز به ترتيب عمده‌ترين خريداران ميوه ايراني در سه ماه اول امسال بوده‌اند.

در اين مدت 10 كشور ياد شده در مجموع 118‌هزار و 478 تن انواع ميوه به ارزش 211‌ميليون و 488‌هزار دلار از ايران خريداري كرده‌اند و 7/77‌درصد از كل صادرات ميوه ايران در سه ماه اول امسال به اين كشورها اختصاص دارد. ايران در مدت سه ماه اول سال‌جاري 155‌هزار و 226 تن انواع ميوه به ارزش 271‌ميليون و 564‌هزار دلار به كشورهاي مختلف صادر كرد.

نمايه

پايانه مرزي باجگيران فرداافتتاح مي‌شود

مدير كل دفتر ترانزيت و پايانه‌هاي مرزي سازمان راهداري و حمل و نقل جاده‌اي كشور، گفت: پايانه مرزي باجگيران با حضور دكتر «محمود احمدي‌نژاد» و «صفرمراد نيازاف» روساي جمهوري ايران و تركمنستان همزمان با افتتاح پايانه «هودان» در خاك تركمنستان، فردا به بهره‌برداري مي‌رسد.

به گزارش روابط عمومي سازمان راهداري و حمل و نقل جاده‌اي، «محمدجواد عطرچيان» با اعلام اين مطلب افزود: پايانه مرزي باجگيران مهم‌ترين گذرگاه تجارت و ترانزيت ميان ايران و تركمنستان است.

وي در ادامه تصريح كرد: اين پايانه در زميني به مساحت ۱۲هكتار كه ساختمان اصلي آن با زيربنايي معادل شش هزار مترمربع و با دو بال كناري در طرفين و بيش از ۷۰هزار مترمربع محوطه‌سازي پاركينگ و معابر در مجموع با هزينه‌اي در حدود ۴۲ميليارد ريال احداث شده است.

بر اساس اين گزارش، اين پايانه مرزي به دليل نزديكي باجگيران به شهر عشق‌آباد پايتخت تركمنستان و وجود جاده ارتباطي مناسب ميان آنها احداث شده است و عمده صادرات ايران به تركمنستان از طريق اين پايانه مرزي صورت مي‌گيرد. اين گزارش حاكي است، روابط در زمينه حمل و نقل بين ايران و تركمنستان در سال‌هاي اخير از رشد مناسبي برخوردار بوده است. به طوري كه در سال ۱۳۸۴بيش از ۲۹هزار كاميون ايراني، انواع كالا را به مقصد تركمنستان حمل كردند. پايانه مرزي باجگيران در ۸۲ كيلومتري شهرستان قوچان و در فاصله ۲۱۱ كيلومتري مشهد قرار دارد.