بابازگشايي 30 نماد

امروز شاخص كل باز فرو مي ريزد

بورس: وضعيت عادي است

گروه بورس - كاهش شديد شاخص كل در اين مقطع از سال يعني پس از تقسيم سود و بازگشايي نمادها كاملا طبيعي است و پيش‌بيني مي‌شود با تداوم بازگشايي نمادهاي مسدود تاثير گذار (كه ارزش بازار آن نسبت بالايي را تشكيل مي‌دهد) شاخص كل باز هم كاهش يابد.

افت 244 واحدي شاخص كل در محافل مالي و محيط بازار سرمايه كشور بازتاب گسترده‌اي داشت. ديروز پس از آنكه رسانه‌ها خبر اين رويداد را منتشر كردند، بسياري از سهامداران تصور كرده‌اند كه بار ديگر سايه‌هاي ركود در بازار گسترد شده است. اما افت شاخص بر اثر بازگشايي نمادهاي اين مقطع ازسال كه مجامع شركت‌ها برگزار شده است، امري طبيعي است، چرا كه بسياري از شركت‌ها پس از تقسيم سود بافروش سهام روبه‌رو مي‌شوند، همانطوري كه قبل از برگزاري بسياري از مجامع، قيمت سهم شركت به دليل كسب عايدي و سود نقدي افزايش يافت و موجب رشد شاخص‌ها شد.آنچه كه در فضاي معاملاتي روز دوشنبه بازار، مورد توجه قرار نگرفت، حجم قابل توجه معاملات همزمان با افت شاخص بود. در روز دوشنبه حجم معاملات بيش از 98ميليارد ريال بود كه ارزش آن از بسياري از روزهاي معاملاتي سال كه شاخص كل نيز رشد داشته، بيشتر بود.آنچه در اين مقطع از سال براي بازار سرمايه پراهميت است، اينكه برخلاف اخباري كه از محيط سياسي خاورميانه شنيده مي‌شود،  حركت شاخص كل و روند بازار بدون تاثيرپذيري از تحولات جاري رو به جلو است.اين موضوع اگرچه نشان مي‌دهد كه حركت بازار سرمايه ايران با ساير بازارهاي مالي كمترين ارتباط را دارد (گزارش آن به طور مبسوط چند روز پيش از نظرتان گذشت) اما با اين حال اين نكته را مي‌توان دريافت كرد كه پس از دو سال و اندي از تاثيرپذيري بازار سرمايه ايران از تحولات و فعاليت‌هاي هسته‌اي، هم‌اكنون به طور كل تحت‌تاثير پارامترهاي رواني-سياسي نيست.

از سوي ديگر، افت 244واحدي اخير شاخص، به هيچ‌وجه به نارسايي‌هاي ساختاري بازار سرمايه بازنمي‌گردد.مديريت بازار تصميم گرفته است، به جاي آن كه بازار طي مدت طولاني، تحت تاثير افت شاخص باشد و به يكباره دريچه گشايش نمادهاي مسدود را باز كند.شايد برخي بر اين عقيده باشند كه اين تصميم صحيح نيست، اما به نظر مي‌رسد «اين تصميم» كاملا شجاعانه و با  آگاهي از آثار آن است.

 بازگشايي نمادهاي مسدود در بازار سرمايه به مثابه تصميمي است كه سرانجام يك روز نامعلوم دولت براي حذف يارانه‌هاي بنزين اتخاذ مي‌كند، البته در محيطي محدودتر. به تعبير ديگر سرانجام بايد نمادي مثل «سايپا» و... باز شود. حال هرچه اين تصميم سريع‌تر اتخاذ شود، بازار كمتر تحت‌تاثير فرآيند شوك‌هاي پي‌درپي است. بنابراين پيش‌بيني مي‌شود افت شاخص كل در روزهاي آتي ادامه يابد.اگرچه به‌دليل متوقف بودن بسياري از نمادهاي معاملاتي نمي‌توان گفت شاخص كل دماسنج حركت واقعي بازار است، اما با اين حال اين موضوع روي بازار حساسيت آفرين شده است. به نظر مي‌رسد تصميم يكباره بهتر از كش‌دار شدن و شكل‌گيري قصاص نامطلوب در بازار است.  نمادهايي كه روز دوشنبه بيشترين تاثير را بر منفي شدن شاخص داشتند از سوي «بورس» طي اطلاعيه‌اي معرفي شدند. بديهي است، تغيير قيمت نمادهاي مذكور پس از برگزاري مجمع عمومي عادي سالانه و تقسيم سود بوده است.

ادامه در صفحه 24

رتبه نقدشوندگي 100شركت در معاملات 3ماه اخير اعلام شد

گروه بورس- رتبه نقدشوندگي شركت‌هاي بورس تهران كه هر كدام درجه مختلف از سهام شناور آزاد دارند، با روش‌هاي مختلف محاسبه مي‌شود.

سايت «پارس‌پرتفوليو» (www.parsatinegar.com) در جدولي درجه نقدشوندگي 100شركت بورس را منتشر كرده است.

قابليت نقدشوندگي يك ورقه سهم به معناي امكان فروش سريع آن است. هر چه سهامي را بتوان سريع‌تر و با هزينه كمتري به فروش رساند، قابليت نقدشوندگي آن بيشتر است.

اوراق بهاداري كه به طور روزانه و به دفعات مكرر معامله مي‌شوند نسبت به اوراق بهاداري كه به تعداد محدود و يا دفعات كم معامله مي‌شوند، قابليت نقدشوندگي بيشتر و در نهايت ريسك كمتري دارند.

به طور كلي خريد سهام با نقدشوندگي بالاي 100 توصيه نمي‌شود.

نقدشوندگي شركت‌ها با گذشت زمان تغيير مي‌كند، معمولا بهترين بازه زماني براي محاسبه نقدشوندگي شركت‌ها 3ماه گذشته است.

بايد خاطرنشان كرد، ميزان كم اين عدد توانايي نقدشوندگي زياد يك سهم و ميزان زياد آن توانايي كم نقدشوندگي يك سهم را نشان مي‌دهد.در اصل رتبه 1 بهترين نقدشوندگي را دارا است.رتبه نقدشوندگي سهام شركت‌هايي از قبيل فرآوري مواد معدني، كالسيمين، تراكتورسازي، داده‌پردازي و رايان‌سايپا از مهم‌ترين سهامي هستند كه رتبه‌اي بيش از 50 را در Ranking نقدشوندگي شركت‌ها طي 3ماه گذشته كسب كرده‌اند كه حاكي از تغيير انتظارات بازار نسبت به سهام مورد بحث طي سه ماه گذشته هستند.

ادامه در صفحه 24

تفسير روز

عجيب نبود

در پي افت كم‌سابقه و 244 واحدي شاخص كل در يك روز و رسيدن رقم دماسنج بورس به كمترين حد در طول 3سال گذشته، سرمايه‌گذاران و سهامداران تازه وارد و حتي قديمي‌ها ‌از خود مي‌پرسند كه چرا و چگونه چنين وضعيتي براي شاخص كل رقم خورد؟

تمام كارشناسان بازار سهام، اساتيد دانشگاه و سهامداران آموزش ديده مي‌دانند كه نمودار و وضعيت افت و خيز آن در واقع بيانگر شرايط عمومي‌و كلي بازار است و نمي‌توان تنها با اتكا به اعداد و ارقام شاخص بورس حكم قطعي درباره وضعيت واقعي بورس را صادر كرد و جا دارد مطالعات و بررسي‌هاي بيشتر و مستدل‌تر و علمي‌تري را به عمل آيد.

براساس مطالعات و يافته‌هاي علمي، ارقام شاخص كل بر اساس فرمول ارزش روز (جاري) شركت‌ها تقسيم بر ارزش پايه شركت‌ها در سال 68 (كه عدد 100واحد تعيين شده)محاسبه و تغييرات آن نسبت به روز گذشته سنجيده مي‌شود. اما براي درك بهتر اين فرمول بايد به فرمول ارزش روز (جاري) شركت‌ها توجه كرد. براساس اين فرمول براي محاسبه ارزش روز يك شركت يا همه شركت‌ها، تعداد سهام در قيمت روز سهام ضرب مي‌شود و بدين وسيله ارزش سهام كل يك شركت يا همه شركت‌ها در محدوده مشخصي معين و اعلام مي‌شود و براساس همين فرمول است كه در جدول ارزش شركت‌ها جا به جاهايي رخ مي‌دهد.

ادامه درصفحه 24

ديدگاه

توزيع عادلانه چگونه است

ابوالفضل متين*

در مورد آنكه بحث اصلي ما سهامداران حقيقي چيست؟ بنده در گذشته چندين مرتبه عرض كرده‌ام كه مشكل اصلي در اين است كه به حق و حقوق سهامداران حقيقي در شركت بورس توجه جدي نشده است. يعني يك شركت سهامي عام ايجاد مي‌شود ولي به عام بودن آن توجه نمي‌شود، مانند شركت سپرده‌گذاري مركزي كه يك شركت سهامي عام است، ولي يك نفر از مردم، سهامدار اين شركت نيست! نبايد به صرف رعايت ظاهر قانون، براي آنكه حتما شركت بايد سهامي عام باشد، فقط 20درصد هم پذيره‌نويسي كنند و براي رفع تكليف يك مقداري سهم هم به مردم بدهند. قرار است 20درصد اين شركت (سه‌ميليارد تومان) كه سرمايه آن 15ميليارد تومان در نظر گرفته شده، ميان مردم توزيع شود. اين در حالي است كه شركت توسعه معادن روي، 130هزار سهامدار حقيقي دارد، فلان شركت سرمايه‌گذاري 250هزار سهامدار حقيقي دارد و... حالا ما مي‌خواهيم شركت سهامي بورس را با اسامي موسسان بزرگ و نهادي مانند تامين‌اجتماعي، بانك‌ملي، بانك صادرات، تدبير و... كه هر كدام به عنوان يك نهاد مالي معتبر و معروف هستند، پذيره‌نويسي كنيم و فقط به شش‌هزار نفر از مردم سهم بدهيم؟! اگر فرض كنيم مسوولان سازمان بورس در شعب بانك ملي، اين پذيره‌نويسي را انجام دهند، و در حدود سه هزار  شعبه بانك‌ملي اين پذيره‌نويسي انجام شود، يعني در هر شعبه فقط 2نفر مي‌توانند پذيره‌نويسي كنند! آيا درهر شعبه دو نفر، امكان درستي براي پذيره‌نويسي است و توزيع مناسبي صورت خواهد گرفت؟! توجه كنيد كه همه اين 20درصد، مختص به حقيقي‌ها نيست و حقوقي‌هاي غيرموسس هم مي‌توانند در اين پذيره‌نويسي شركت كنند. توزيع سهام شركت بورس به شش‌هزار نفر و به هر نفر پانصد‌هزار تومان از ميليون سهامدار حقيقي موجود در بازار سرمايه، يعني توزيع سهام به نسبت 2 در هزار. جامعه سهامداري كشور، آيا اين توزيع عادلانه است؟! از سوي ديگر شاهديم كه 40درصد سهام اين شركت بين 80كارگزاري با معيار و چوب خطي توزيع شده است. به عنوان مثال، اگر كارگزاري از ابتداي سال 84 تا خرداد سال 85، زير 10ميليارد تومان معامله غيربلوكي داشته باشد، مي‌تواند 5/1درصد يعني 2ميليون و 250هزار سهم شركت بورس را تهيه كند. سوال اينجا است، اگر به كارگزاري كه زير 10ميليارد تومان در طول 15ماه معامله داشته است، 5/1درصد سهام شركت بورس تخصيص مي‌يابد، و اگر كارگزاري 50ميليون تومان هم در اين 15ماه معامله كرده باشد، پس‌ مي‌تواند 5/1درصد سهام شركت بورس را تهيه كند؟! و حتي اگر هيچ‌ معامله‌اي هم انجام نداده باشد، باز هم مي‌تواند 5/1درصد شركت بورس را بخرد. چرا بايد تنها سعي شود سقف 40سهميه كارگزاران را حفظ كنند.

چرا بايد به كارگزاري كه هيچ‌ معامله‌اي در اين 15ماه گذشته انجام نداده،  5/1درصد شركت بورس و يا كارگزاري كه فقط 400ميليون تومان در اين 15ماه معامله غيربلوكي داشته است، 5/1درصد سهام اين شركت تخصيص يابد؟! توجه شود كه افراد حقيقي در اين بازار هستند كه در اين مدت چندين برابر اين ارقام معامله داشته‌اند. اگر سهام شركت بورس سودآور است، پس اجازه دهيد تجربه شركت سپرده‌گذاري تكرار نشود و همه مردم بتوانند با حفظ شان اجتماعي خودشان در پذيره‌نويسي مشاركت كنند، به حقوق مردم توجه كنيم و شان و ارزش حضور آنان را در بورس گرامي و ارزنده بداريم و باور كنيم كه بورس كشور با حضور مردم رونق مي‌يابد.

* دبير كانون سهامداران حقيقي