به دنبال شوك درماني دوم اتفاق افتاد

بازگشت شاخص بورس به سطح آبان 82

رييس بورس: شركت‌هاي زيان‌ده به تابلوي چهارمي منتقل  مي‌شوند كه مقدمه اخراج است

دنياي اقتصاد- ديروز با بازگشايي نمادهاي مسدود شاخص كل معادل 235 واحد يعني حدود 6/2درصد فروريخت و به سطح 9069واحد رسيد. با اين سقوط، شاخص كل بورس تهران به سطح 33 ماه پيش رسيد.

به گزارش خبرنگار ما، بورس روز گذشته براي افت 235 واحدي شاخص کل اطلاعيه‌ جديدي صادر نكرد و تنها اطلاعيه روز دوشنبه «سازمان» كه پس از ريزش 244 واحدي شاخص، وضعيت بازار را عادي توصيف كرده بود، در سايت رسمي «سازمان» نقش بسته بود.  

نماد 31 شركت كه به طور عمده پس از برگزاري مجامع عادي سالانه و تقسيم سود شاهد آغاز دوباره معاملات خود بودند، بازگشايي شد. ارزش بازار شركت‌هاي بازگشايي شده بيش از 47948 ميليارد ريال بود. بر پايه اين گزارش، شاخص كل بورس تهران از ابتداي سال جاري تاكنون حدود 2/4درصد كاهش يافته است.

صفحه 9

ديروز و طي گزارش‌هاي جداگانه اعلام شد

زيان سنگين جنرال موتورز و بوئينگ

دنياي اقتصاد- رهام وزيري: ديروز روز سخت شركت‌هاي تجاري بزرگ جهان بود. گزارش‌هايي كه دوغول صنعتي جهان يعني بوئينگ و جنرال‌موتورز ارائه كردند، نشان داد كه وضعيت صنايع هواپيماسازي و خودروسازي در آمريكا بسيار بدتر از آن است كه پيش از آن تصور مي‌شد.

گزارش شركت هواپيماسازي بوئينگ كه ديروز (چهارشنبه) منتشر شد، حاكي از آن است كه اين شركت عظيم 160ميليون دلار در سه ماه دوم سال‌جاري ميلادي زيان ديده است. بزرگ‌ترين هواپيماساز جهان اكنون در انتظار واكنش بازارهاي سهام است تا بتواند براي آينده برنامه‌ريزي كند. اين در حالي است كه به دنبال انتشار گزارش ماه آوريل سهام شركت بوئينگ به ازاي هر سهم 21 سنت كاهش پيدا كرد. تحليلگران موسسه تامسون فايننشال عقيده دارند كه اين گزارش نيز با شروع معاملات امروز در بورس نيويورك به ازاي هر سهم 22 سنت از قيمت بوئينگ خواهد كاست.

ادامه در همين صفحه

مديران جديد در بانك‌هاي دولتي و خصوصي

دنياي اقتصاد- طهماسب مظاهري، وزير سابق اقتصاد در دولت خاتمي ديروز به عنوان مديرعامل جديد بانك دولتي توسعه صادرات منصوب شد. همچنين سيد بهاء‌الدين حسيني‌هاشمي، مديرعامل پيشين بانك صادرات به‌ عنوان مديرعامل بانك خصوصي سرمايه كه به تازگي فعاليت خود را به عنوان ششمين بانك خصوصي آغاز كرده است، تعيين شد.

صفحه 13

معاون بانك مركزي خبر داد:

10/6 ميليارد دلار موجودي نقد در حساب ذخيره ارزي

دنياي اقتصاد- به‌رغم حدس و گمان‌هاي زيادي كه اخيرا درخصوص تهي شدن حساب ذخيره ارزي مطرح شده است، معاون اقتصادي بانك مركزي از وجود 6/10 ميليارد دلار موجودي نقد در اين حساب خبر داد. احمد توكلي از چهره‌هاي اقتصادي مجلس چندي پيش از كسري 5/4 ميليارد دلاري اين حساب خبر داده بود و يكي از مقامات سابق بانك مركزي نيز چند روز پيش اعلام كرد، حساب ذخيره ارزي از لحاظ تعهدي كسري دارد.

صفحه 12

بيزينس ويك معرفي كرد:
ده شركت برتر چندمليتي

صفحه 25

نشانه‌هاي افول قدرت اقتصادي آمريكا

صفحه 32

انتخابات شورا‌ها و خبرگان به صورت همزمان برگزار مي‌شود

صفحه 26

واكسن آنفلوآنزاي مرغي ساخته شد

صفحه 6

نقشه عجيب زوج جوان براي پيرمرد پولدار

صفحه 30

زيان سنگين جنرال موتورز و بوئينگ

ادامه از همين صفحه

بوئينگ اكنون در حالي زيان مي‌دهد كه يكي از بهترين سال‌هاي فعاليت خود را پس از آغاز قرن بيست و يكم پشت سر مي‌گذارد و همين مساله باعث شده است تا تعجب تحليلگران برانگيخته شود. شركت هواپيماسازي بوئينگ در شش ماه نخست امسال 496 فروند جت تجاري را ثبت سفارش كرده است كه بسيار بيشتر از سفارش‌هاي ايرباس رقيب اروپايي آن است. همچنين 97 فروند هواپيما را در سه ماه دوم امسال تحويل داده است كه از سال 2002 تاكنون يك ركورد به حساب مي‌آيد.

اما چرا بوئينگ با وجود اين موفقيت‌ها 18 ماه است كه زيان مي‌دهد؟ همه چيز به پروژه بوئينگ 787 باز مي‌گردد. سه سال پيش بود كه مديران بوئينگ اعلام كردند كه به دنبال از رده خارج كردن هواپيماي پهن پيكر 747 هستند و طراحي يك جايگزين با شكوه براي آن را آغاز كرده‌اند. به زودي بوئينگ 787 و ايرباس380 رقابت را براي اشغال مكان نخست مسافرت‌هاي هوايي آغاز كردند. هر چند ايرباس كار را سريع‌تر به پايان برد و از 380 پرده‌برداري كرد اما بوئينگ كار بر روي 787 را متوقف نكرد. اصلي‌ترين علت زيان‌دهي بوئينگ نيز همين مساله طولاني شدن طراحي بوئينگ 787 است كه ميلياردها دلار براي كمپاني خرج داشته است.

اما ديروز با يك گزارش هيجان‌انگيز ديگر تجاري نيز همراه بود. كمپاني جنرال‌موتورز ديروز در گزارش 3 ماه دوم خود اعلام كرد كه اين بزرگ‌ترين شركت سازنده اتومبيل در جهان، مبلغ 3ميليارد و 200ميليون دلار زيان‌ديده است. با اين زيان سنگين مجموع زيان جنرال‌موتورز در سال 2006 ميلادي به رقم 4ميليارد و 280ميليون دلار رسيد. به دنبال زيان سه ماه اول سال 6/5دلار از ارزش هر سهم جنرال‌موتورز كاسته شد.

به دنبال اين زيان‌دهي، مديران جنرال‌موتورز در حال يافتن راهكارهايي براي كاستن از ميزان هزينه‌هاي اين شركت هستند كه اين كاهش تا پايان سال 2006 بايد به يك‌ميليارد دلار برسد، كاهش فروش خودروهاي سنگين و تراك‌ها از اصلي‌ترين دلايل افزايش زيان جنرال‌موتورز عنوان شده است.

5/ 7 ميليون ايراني زير خط فقر مطلق

سرانجام پس از گذشت ماه‌ها از زمان اعلام بررسي‌ها براي دستيابي به خط فقر قطعي در‌كشور، رقم كارشناسي‌شده خط فقر شديد و مطلق در مناطق شهري و روستايي كشور اعلام شد.

اسحاق صلاحي‌كجور، معاون هدفمندي يارانه‌ها و رفاه اجتماعي وزارت رفاه در گفت‌وگويي با ايسنا افزود: خط فقر شديد بر اساس تكليف آيين‌نامه چتر ايمني تعيين شده است.

وي تصريح كرد: خط فقر شديد بر اساس ناتواني در تامين 2‌هزار كيلوكالري در روز و خط فقر مطلق بر‌اساس حداقل درآمد مورد‌نياز براي تامين نيازهاي اساسي خوراكي و غيرخوراكي از قبيل مسكن و پوشاك تعيين شد. صلاحي خاطرنشان كرد: خط فقر شديد در سال 84 براي خانوار 6/4 نفري شهري، 650‌هزار ريال و براي خانوار روستايي، 514هزار ريال با احتساب كسري يارانه‌ها استخراج شده است.

معاون هدفمندي يارانه‌ها و رفاه‌اجتماعي وزارت رفاه ادامه داد: بر اين اساس 8/2‌درصد جمعيت شهري و
9/2‌درصد جمعيت روستايي در سال 84 زير خط فقر شديد قرار داشتند. بنابراين يك‌ميليون و 316 نفر از جمعيت شهري و 667‌هزار نفر از جمعيت روستايي و جمعا يك‌ميليون و 983‌هزار نفر از جمعيت كشور در سال 84 زير خطر فقر شديد قرار داشتند. وي خاطرنشان كرد: خط فقر مطلق در سال گذشته بر‌اساس ريالي براي خانوار با بعد 6/4 نفري شهري يك‌ميليون و 625‌هزار ريال و براي خانوار روستايي با همين بعد نفري يك‌ميليون و 130‌هزار ريال تعيين شد.

صلاحي افزود: با لحاظ اين شاخص تقريبا 5/10‌درصد جمعيت شهري و 11‌درصد جمعيت روستايي زير خط فقر مطلق هستند كه از لحاظ جمعيتي معادل 4‌ميليون و 935‌هزار نفر جمعيت شهري و 2‌ميليون و 530‌هزار نفر جمعيت روستايي و جمعا 7‌ميليون و 465‌هزار نفر از جمعيت كشور زير خط فقر مطلق هستند.

به گفته وي، ميزان خط فقر بر اساس جمعيت 47‌ميليون نفري شهري و 23‌ميليون نفري روستايي تعيين شده است.

صلاحي در ادامه گفت‌و‌گو با ايسنا هشدار داد: وضعيت درآمد افراد نزديك به خط فقر به گونه‌اي است كه با يك تكانه كوچك اقتصادي مانند پديده‌هاي نوظهور، مخاطرات طبيعي، هزينه‌هاي درماني و‌.... اين افراد به زير خط فقر سقوط مي‌كنند، بنابراين افزايش قدرت خريد براي طبقه فقير و آسيب‌پذير مي‌تواند ما را در كاهش فقر و فقرا در كشور كمك جدي كند.

وي افزود: سرانه‌هاي حمايتي آنقدر كم است كه به عدد ناچيز خط فقر نيز نمي‌رسد. اين سرانه‌ها با اين منابعي كه براي حمايت در نظر مي‌گيريم‌، هيچ گاه منجر به فقرزدايي نمي‌شوند. صلاحي يادآور شد: برخي محروميت‌ها كه جنبه اضطراري و غيرقابل جبراني دارند، مانند سوء‌تغذيه‌، مسائل آموزشي و بهداشتي‌، در مديريت فقرزدايي در اولويت قرار دارند.

معاون هدفمندي يارانه‌ها و رفاه‌‌اجتماعي وزارت رفاه يادآور شد: بر اين اساس در سال 84 با اختصاص 400 ميليارد ريال، چتر ايمني رفاه در چهار استان محروم كشور گسترده شد كه در سال 85 نيز با همين ميزان اعتبار در 15 استان محروم كشور براي رفع اضطرار خانواده‌هاي كم‌درآمد آسيب پذير و مددجويان سازمان بهزيستي و كميته امداد امام‌خميني‌(ره) اجرا مي‌شود.

وي گفت: از ديگر زمينه‌هاي توجه به رفع محروميت در سال‌جاري اختصاص 30‌درصد از منابع كالابرگي در سال‌جاري معادل 368‌ميليارد تومان از مجموع يك‌هزار و 220‌ميليارد تومان براي مددجويان كميته امداد‌، سازمان بهزيستي‌، اقشار آسيب‌پذير و كم‌درآمد و زنان سرپرست خانوار است. به گفته صلاحي، اين پيشنهاد نيز در حال جمع‌بندي ميان سازمان مديريت و برنامه‌ريزي و وزارت رفاه است تا براي تصويب نهايي به شوراي‌عالي رفاه ارسال شود.

صلاحي به خبرگزاري دانشجويان ايران گفت: به جز مددجويان سازمان‌هاي حمايتي افراد پشت نوبت اين سازما‌ن‌ها و كليه اقشار آسيب‌پذيري كه از سوي استانداري‌ها‌، سازمان‌هاي غير‌دولتي‌، مدارس، معتمدان محله و شوراهاي اسلامي شهر و روستا معرفي مي‌شوند، مشمول دريافت اين يارانه هستند. وي اضافه كرد: در مجموع 30‌درصد يارانه كالاهاي اساسي به 9 تا 10‌ميليون جمعيت محروم كشور پرداخت مي‌شود.  معاون هدفمندي يارانه‌ها و رفاه‌اجتماعي وزارت رفاه در پايان اظهار كرد: سبدهاي مناسب غذايي كه اولين ابزار براي محاسبه خط فقر شديد است، به صورت مشترك از سوي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و وزارت رفاه تدوين شده است.

هاشمي شاهرودي:

نقص قوانين سالانه باعث تحميل 7 ميليون پرونده به دستگاه قضايي مي‌شود

رييس قوه قضائيه با انتقاد شديد از افزايش جرم كه به گفته وي بيشتر ريشه در نقص مقررات سازمان‌ها، بانك‌ها و صنعت بيمه دارد گفت: تشكيل سالانه 7ميليون پرونده، بار سنگيني را به دستگاه قضايي تحميل كرده است.

به گزارش خبرگزاري فارس، سيد محمود‌ هاشمي‌شاهرودي ديروز در برنامه ارتباط زنده تصويري (ويدئو كنفرانس) با شوراي تامين استان كردستان، گفت: اين ميزان وقوع اختلاف و درگيري و جرم در هيچ كشوري سابقه ندارد و آمار بسيار زياد پرونده‌هاي حقوقي، كيفري و خانواده، نياز به آسيب‌شناسي فرهنگي داشته و مي‌بايست نگاهي ريشه‌اي به علل و عوامل آن داشت.

رييس قوه قضائيه با اشاره به اين كه چگونه ممكن است از هر 10 نفر يك نفر در كشور‌ها دستخوش اختلافات باشد، خاطرنشان كرد: به عقيده من بسياري از اين اختلافات ريشه در مقررات موجود دارد كه بايد اصلاح شود و در اصول و سياست‌هاي مصوب مجمع تشخيص مصلحت نظام ريشه‌يابي بروز اختلافات در جامعه و فراهم كردن تمهيدات لازم براي آنكه اختلافات ايجاد نشود، ديده شده است. رييس قوه قضائيه با عنوان اين نكته كه در كشورهاي ديگر حل مسائل بانكي و بيمه و ثبت و منابع طبيعي و شهرداري‌ها و امثال آن از طريق دادگاه‌ها انجام نمي‌شود، متذكر شد: در بسياري از كشورها چك بلامحل يا جعل سند مفهوم ندارد و سيستم پيشرفته بانكي و بيمه‌اي اجازه اين امور را نمي‌دهد تا پيامد آن افراد به دادگاه مراجعه كنند.

هاشمي‌شاهرودي با تاكيد بر استفاده از فناوري و تجربيات كشورهاي پيشرفته گفت: در يك پرونده زمين در تهران كه 4هزار نفر شاكي پرونده هستند، ابتدا زمين توسط سازماني واگذار شده و سپس همان زمين توسط نهاد دولتي ديگري ملي اعلام مي‌شود و اين نكته به وضوح مشخص مي‌كند كه در مقررات و نحوه واگذاري و نحوه تغيير كاربري اشكال اساسي وجود دارد كه بايد پيش از واگذاري اصلاح شود و اگر چنين شده بود 4000 پرونده به دستگاه قضايي تحميل نمي‌شد.  رييس قوه قضائيه در اين ارتباط زنده تصويري با تاكيد بر قاطعيت و هماهنگي مسوولان و دست‌اندركاران قضايي، امنيتي و انتظامي‌ در كشور اعلام كرد: در رسيدگي به پرونده‌هاي امنيتي كه به حفظ آب و خاك و حيثيت و امنيت مردم ارتباط دارد هيچ‌كس حق ندارد كوتاه بيايد يا مسامحه كند و ضروري است دادگاه با قاطعيت راي لازم را صادر و مسوولان امنيتي و انتظامي ‌با قاطعيت تمام عمل كنند.

2‌ ميليون نفر اتباع خارجی در ایران کار می‌کنند

مسوول کمیسیون مزد استان تهران گفت: با خروج نیروهای کار خارجی از کشور 2‌ميليون فرصت شغلی در كوتاه‌مدت به وجود مي‌آید.

علی قدیانی در گفت‌‌وگو با خبرگزاري مهر، با بیان اینکه 2‌ميليون نفر اتباع خارجی در ایران کار مي‌کنند، از دولت خواست تا هرچه سريع‌تر نسبت به اخراج نیروهای کار خارجی در کشور اقدام کند. وی افزود: اخراج نیروی کار خارجی در كوتاه‌مدت مي‌تواند معضل کمبود اشتغال را برطرف کند.

وی تصریح کرد: اشتغال اتباع بیگانه غیر مجاز به خصوص افغانی‌های مقیم ایران، علت اصلی بالا بودن نرخ بیکاری در کشور است. قدیانی در ادامه نحوه بازرسی واحدهای تولیدی و بنگاه‌های اقتصادی توسط بازرسان ادارات کار را در عدم به کارگیری اتباع بیگانه غیر مجاز موثر دانست و خاطر نشان کرد: بازرسان باید با جدیت تمام بنگاه‌های اقتصادی را شناسایی و با فرمانداری و سایر ارگان‌های اطلاعاتی شناسایی این اتباع، هماهنگ باشند.

وی افتتاح صندوق مهررضا(ع) در ایجاد اشتغال در کشور را موثر دانست و گفت: اعتباراتی که صندوق مهر رضا به کار آفرینان مي‌دهد، مي‌تواند موجبات فرصت‌های شغلی را در کشور فراهم کند. قدیانی در خصوص طرح بهسازی قراردادهای موقت گفت: یکی از مواردی که در خصوص طرح بهسازی قرار دادهای موقت باید مورد بررسی قرار بگیرد، بحث افزایش 10‌درصدی حقوق کارگران موقت در کشور است.

مسوول کمیسیون مزد استان تهران بر لزوم تشکیل شرکت‌های تعاونی توسط کارگران موقت تاکید کرد و گفت: در طرح بهسازی قراردادهای موقت در کشور باید به کارگران موقت امکاناتی داده شود تا آنها نسبت به تشکیل شرکت‌های تعاونی اقدام کنند.

وی در ادامه خاطر نشان کرد: اين یکی از موارد اصلی است که در خصوص طرح بهسازی قراردادهای موقت باید مورد توجه قرار بگیرد.

سرمقاله

تجربه شوك درماني

محسن ايلچي

شاخص كل بورس تهران در هفته جاري بر اثر بازگشايي حدود 60نماد 4/461 واحد يا 8/4درصد كاهش يافت. بسياري از لايه‌هاي افكار عمومي كه با ساز و كار بازار سرمايه كشور آشنايي كمتري دارند، از اين رويداد كمي (افت شاخص‌ها) ابراز نگراني مي‌كنند. اين در حالي است كه در اين مقطع سال، يعني بعد از برگزاري مجامع كاهش شاخص و افت قيمت‌ها، مساله‌اي كاملا طبيعي است.

در سال‌هاي گذشته نيز در اين برهه زماني، افت شاخص‌ها به‌وقوع مي‌پيوست، اما در سال جاري اين اثر تدبير مديريت بورس تهران بود كه به نظر مي‌رسد با ارزيابي فراگير، اقدام به بازگشايي تجمعي و يكباره نمادهاي متوقف كرد. برخي شايد اين گونه تدابير را در بازار اوراق بهادار كشور نفي كنند، اما به نظر مي‌رسد بورس تهران در اين مقطع زماني بيش از هر زمان ديگري نيازمند تدابير و تصميمات جسورانه و شجاعانه‌اي است كه ما از آن به عنوان «شوك درماني» ياد مي‌كنيم.

متاسفانه بر اساس ذهنيتي كه از سال‌هاي بعد از جنگ تحميلي نسبت به واژه «شوك درماني» در محافل تصميم‌گيري پديد آمد، رفع مشكلات بنيادي اقتصاد ايران با تدابيري كه منجر به حل يك‌باره و سريع مشكلات پيرامون مي‌شود، از دستور كار خارج و از اين رو درجه آزادي تصميم‌گيري براي مديران دولتي محدود شد.

مخاطره‌پذيري مديران آن‌قدر كاهش يافت كه حتي اگر مديري باور داشت كه عكس‌العمل سريع، دامنه افزايش هزينه‌هاي اقتصادي و تبعات اجتماعي يك «مساله» را كاهش مي‌دهد، كمتر عملكرد خود را در مظان داوري همگاني قرار مي‌داد و به عكس‌العمل سريع روي مي‌آورد. حال مديريت بازار سرمايه برخلاف روش مرسوم در نظام تصميم‌سازي و تصميم‌گيري ايران و با شناخت از پيامدهاي «تصميم»، نمادهاي متوقف را به منظور روان كردن معاملات در بازار بازگشايي كرده است. به نظر مي‌رسد رفع نارسايي‌هاي ساختاري بورس تهران نيازمند تدابير شجاعانه و مشابه است.

اخراج شركت‌هاي زيان‌ده از بورس تهران، لغو تعيين دامنه براي نوسان قيمت‌ها و حجم مبنا و هر تصميمي كه منجر به تعديل شاخص‌ها و واقعي‌تر شدن آمار و اطلاعات بازار مي‌شود، نيازمند تصميم‌هاي يكباره است. بورس تهران هم‌اكنون نيازمند يك مدير تصميم‌گير است و دولت به لحاظ سهمي كه در ابعاد حاكميتي و تصديگري دارد، بايد از تصميمات غيربطئي حمايت كند.

اجراي سريع قانون جديد، مبارزه با بهره‌جويان از اطلاعات نهاني، پالايش درون سازماني، تقويت نظارت، مقابله با تخلف بازيگران، لغو مجوز فعالان متخلف و اطلاع‌رساني نيازمند شوك درماني است. واقعيت اين است كه مشكلات بازار سرمايه از گذشته تاكنون آن قدر ريشه‌دار و فرسايشي شده است كه برخي از آنها به روش مرسوم در نظام تصميم‌گيري يعني مديريت محافظه‌كارانه و با در نظر گرفتن تمام ابعاد ارزشي و انتفاعي لايه‌هاي بازار امكان‌پذير نيست. ازاين‌رو ديگر براي همگان عيان شده است كه قانون وجود دارد، اما مديران مخاطره‌جو اندك هستند. بنابراين بايد از هر تصميم مخاطره‌جويانه حمايت كرد.