آزادسازي صنعت آرد

در سال های دهه 1360 شرايط ايران به گونه‌اي بود كه حفظ انقلاب و مديريت جنگ هدف اصلي بود. بر پايه هدف‌هاي آن دهه، كالاها به چند دسته تقسيم شدند. صنعت غذا جزو كالاهاي اساسي شد و به همين دليل تحت مقررات خاصي درآمد. به اين معني كه توليد و توزيع آن با كنترل شديد نهادهاي دولتي مواجه شد.

صنعت آرد نيز به اين دليل كه يكي از استراتژيك‌ترين محصولات را فرآوري مي‌كند در همين چارچوب قرار گرفت. اكنون حدود 25 سال است كه كارخانه‌هاي آردسازي نوعي حق‌العمل‌كاري را انجام مي‌دهند و در مقابل ميزان گندم دريافتي از سوي دولت، ميزان معيني آرد به دولت تحويل مي‌دهند. اين فرآيند معضلات زيادي درست كرده است و كل صنعت آرد و نان و مرحله پيش از آن، يعني زراعت گندم را نيز با دردسر مواجه كرده است. كشاورزان بدون توجه به هر چيزي فقط گندم توليد كرده و كيفيت آن برايشان كمتر اهميت دارد. كارخانه‌هاي آرد نيز فقط در برابر گندم دريافتي، آرد تحويل مي‌دهند. اين وضعيت موجب شده است كه آردهاي تحويلي به نانوايي‌ها كيفيت خوبي نداشته و بخشي از نان توليدي دور ريخته شود.

برپايه گزارش‌هاي ارائه شده از سوي نهادهاي پژوهشي زيان اين فرآيند سالانه 5ميليارد دلار بوده است. اكنون خوشبختانه دولت به اين نتيجه رسيده است كه صنعت آرد را به صورت آزمايشي از حبس بيرون بياورد و به كارخانه‌ها اجازه خريد گندم بدهد. اگر اين طرح كامياب شود مي‌توان انتظار داشت كه آرد توليد شده در كارخانه‌ها به دليل رقابت‌ بيشتر با كيفيت بالاتري عرضه شود. در چنين شرايطي، كارخانه‌هاي آردسازي نيز نوسازي تكنولوژيك را در دستور كار قرار خواهند داد. رقابت براي خريد گندم با كيفيت‌هاي بالاتر مي‌تواند كشاورزان را نيز به سمت توليد گندم مرغوب‌تر سوق دهد. در پله آخر نانوايي‌ها هستند كه آنها نيز وقتي آرد با كيفيت مناسب تحويل بگيرند، توليد نان نيز مرغوب شده و ضايعات كاهش مي‌يابد. زنجيره توليد، بذر گندم، گندم، آرد و نان در صورت آزادسازي قيمت آرد به سمت بهينه شدن حركت خواهد كرد. دولت گام بلندي برداشته است و اميد مي‌رود كه تا آخر پيش رود.

گروه صنعت و معدن

گفت‌وگو با محمود اسلاميان، مديرعامل سابق فولاد مباركه:

كارخانه فولاد كمتر از 4ميليون تن غير اقتصادي است

طبق تحقيقات IISI (انجمن بين‌المللي آهن و فولاد) ثابت شده ظرفيت بهينه 4ميليون تني است.  چيني‌ها اين نظر را عوض كردند و به همه واحدهاي خود اعلام كرده‌اند روي ظرفيت 10 ميليون تني كار كنيد

محمود اسلاميان يكي از تكنوكرات‌هاي پرسابقه ايران به ويژه در صنعت فولاد است. 3‌سال مديريت عاملي در ذوب‌آهن و 6 سال مديريت عاملي در فولاد مباركه در كارنامه او ديده مي‌شود. با توجه به اينكه فولاد از صنايع كليدي و بزرگ كشور به حساب مي‌آيد، اسلاميان به عنوان مدير ارشد ناگزير بود با ساير بخش‌هاي اقتصاد ايران مثل نظام بانكي، بخش بازرگاني، اقتصاد و دارايي و سياست‌هاي ارزي از نزديك تعامل داشته باشد. حضور او در معاونت سياسي استانداري اصفهان و استانداري كهكيلويه و بويراحمد نيز موجب شده است او با سياست نيز آشنا باشد.

حضور طولاني او در رده بالاي مديريت فولاد شرايط را براي شناخت سياست‌هاي صنعتي فراهم كرده است. او كه چندماه پيش از صنعت فولاد به صنعت مس رفته است در گفت‌وگو بادنياي اقتصاد وضعيت اين صنعت در گذشته و سياست‌هاي فعلي را تشريح كرده است. او معتقد است شرايط فعاليت در صنعت فولاد و مس به دليل اينكه هر دو از فلزات اساسي‌اند تفاوت‌هاي بنيادين ندارد.

عکس: دنیای اقتصاد

اسلاميان مي‌گويد ظرفيت بهينه و اقتصادي براي يك كارخانه فولادسازي 4ميليون تن توليد در سال است و زير اين ظرفيت، توليد را غيراقتصادي مي‌كند. به اين ترتيب اسلاميان توزيع كارخانه‌هاي فولادسازي در استان‌ها را با ظرفيت 800هزار تن غير اقتصادي مي‌داند و درباره كارآمدي آن ترديد نشان مي‌دهد.

مديرعامل سابق فولاد مباركه از ساز وكار اقتصاد آزاد در صنعت حمايت مي‌كند و حبس كردن قيمت‌هاي فولاد را موجب توسعه رانت‌خواري مي‌داند. او از بورس فلزات به اين دليل كه موجب شفافيت مي‌شود دفاع مي‌كند. قسمت اول اين گفت‌وگو امروز درج شده و در روزهاي آينده به تدريج بقيه صحبت‌هاي او را خواهيد خواند.

زندگي بدون فولاد و همنشيني با مس را چگونه مي‌بينيد؟

فولاد و مس در نوع خود فلز هستند، هرچند براي من تجربه خوبي است كه با مس هم آشنا شوم. با اينكه در مجموعه ايميدرو 10سال حضور داشتم. برايم جالب است كه مي‌بينم كشور نه تنها در بخش فولاد كه در بخش مس و... هم پتانسيل دارد. مي‌دانيد كه مس جزو فلزات گرانبهاي دنيا است. چرا كه معادن قابل‌توجهي وجود ندارد و در عين حال از تقاضاي بالايي برخوردار است، اما خوشبختانه ما در كرمان و آذربايجان‌غربي معادن بزرگي از اين فلز داريم.

 تا چند ماه پيش، تصور مي‌كرديد روزي زندگي بدون فولاد داشته باشيد؟

من سعي مي‌كنم سريع خودم را با شرايط وفق دهم. كلا روحيه من اين‌طور است.

 شنيده بوديم شما خودتان مي‌خواستيد واحد ششم احياي مستقيم‌را افتتاح كنيد و بعد استعفا دهيد، اما همه‌چيز پيش از آنكه شما به هدفتان برسيد تغيير كرد.

(با خنده) بله، مي‌دانيد كه طرح‌هاي توسعه ما در فولاد مباركه در نورد گرم و فولادسازي به 2/4ميليون تن رسيدند. 5طرح هم در نورد سرد بود كه به عنوان تنها خط نورد سرد كشور از 760هزار تن به 7/1ميليون تن افزايش پيدا كرد. اين خط صنايع لوازم‌خانگي، خودرو و... را تحت پوشش قرار مي‌دهد.

مدول ششم احيا را هم داشتيم. راه‌اندازي تمام اين طرح‌ها در زمان مديريت من شروع شد و الان هم در حال توليد هستند. ما هم از اين موضوع خوشحاليم. مهم اين است كه اين شرايط شكل گرفته است. حال واحد ششم را ما افتتاح نكنيم مهم نيست. معاون سابق ما كه الان مديرعامل شده افتتاح مي‌كند. فكر مي‌كنم هفته گذشته بود كه مدول ششم احيا، افتتاح شد.

 از آن فضايي بگوييد كه براي مديرعامل جديد حكم صادر شد. ظاهرا ناگهاني بود؟

من كه واقعا برنامه داشتم بيرون بيايم. به نظر من 6سال براي مديريت در يك پست كافي است. بالاخره شما در سيستم دولتي مدير هستيد و بايد همواره اين را نزد خود داشته باشيد كه تغييرات در راه است. به فرمايش حضرت امير(ع)، اگر اين پست‌ها ماندني بود به شما نمي‌رسيد. اگر قرار نبود تغييري رخ ندهد، خب همان مديران قبلي هم مي‌ماندند. من واقعا آمادگي داشتم. هرچند اين روالي كه در كشور ما حاكم شده را قبول ندارم. معتقدم چه دولت اصلاح‌طلب و چه اصولگرا نبايد بدنه اجرايي كشور را دچار تغيير كنند. متاسفانه هر دو گروه اين كار را مي‌كنند. ببينيد نظام اجرايي كشور يك مكانيزم است، اگر جايي جواب نداد بايد راهبرد‌ها را عوض كنيم، نبايد آدم‌ها با تجربياتشان را دور بزنيم. كار قشنگي نيست. هرچند همه دولت‌ها اين كار را انجام داده‌اند. براي اين تجربه‌ها، هزينه‌هايي مي‌شود كه هيچ‌‌جا محاسبه نمي‌شود و در عين حال سنگين هم هستند.

با همه اين احوال بايد بگويم كه از اين اتفاق خوشحال شدم. علت اين است كه آدم تا در اين موضع نباشد. به حرف من نمي‌رسد. مثال‌ ما همان فردي است كه با هزار زحمت به بهشت مي‌رود و مي‌بيند كه دعا كردن و نوشيدني‌ها و خوردني‌ها چه صفايي دارد. اما مدتي بعد مي‌رود تابلوي جهنم را مي‌بيند كه همه در حال آواز خواندن و پايكوبي هستند. شيطان وسوسه‌اش مي‌كند و به ملائكه مي‌گويد كه من را به جهنم بفرستيد. خلاصه با هزار زحمت به جهنم مي‌رسد. اما در همان لحظه مي‌بيند كه يك تيغ بزرگ به پايش رفت يك مار بزرگ در حال حمله به او است و يك عده‌اي براي سوزاندن او دارند مي‌آيند.

 بعد يك دفعه داد و هوار راه مي‌اندازد كه اين چه بساطي است. ملائك هم مي‌گويند آن چيزي كه مي‌ديدي تابلو و تبليغ جهنم بود اين بلايي هم كه مي‌بيني، خود جهنم است. حالا مديريت ما هم همينطور است. تبليغش با خودش خيلي فرق دارد. وقتي مدير هستي بايد جواب هزار نهاد را بدهي. البته لذت‌هايي دارد، وقتي كه شاهد اشتغال چند هزار نفر مي‌شوي. ولي آنطوري كه هم كه تصور مي‌شود، نيست.

 آقاي اسلاميان، سوالي درباره مباحث فعلي فولاد دارم. مثلا توزيع واحدهاي فولادسازي در 8 استان تحت سياست عدالت محوري. هر چند مقياس توليد فولاد بايد در يك حد متعارفي باشد. مواد اوليه در دسترس باشد. بحث حمل و نقل و ... بررسي شود. اينها همه عوامل موثر در شكل‌گيري واحدها محسوب مي‌شوند. به نظر شما سياست مناسبي در حال اجرا است؟

يك بحث مهم در اينجا مطرح مي‌شود. آن هم چيزي جز ظرفيت بهينه (optimum) نيست كه چيني‌ها بسيار در اين زمينه موفق عمل كردند. در دنيا به تجربه ثابت شده هر توليدي يك ظرفيت بهينه دارد. يعني اقتصادي‌ترين ظرفيت را در آن ميزان مي‌توانيد ايجاد كنيد. كاشي و سراميك. لوازم خانگي، فولاد و ... همينطور است. اگر قبلا ظرفيت توليد كاشي و سراميك 5ميليون مترمربع بود الان به حدود 30 تا 50 ميليون مترمربع رسيده است. در ايران ارقام بسيار پايين‌تر از اين رقم است.

 طبق تحقيقات IISI (انجمن بين‌المللي آهن و فولاد) ثابت شده ظرفيت بهينه 4ميليون تني است. منظورم نورد نيست. يعني سنگ آهن يا قراضه تبديل به فولاد شود. چرا كه در آمارهاي توليد، نورد محاسبه نمي‌شود. چيني‌ها اين نظر را عوض كردند و به همه واحدهاي خود اعلام كرده‌اند روي ظرفيت 10 ميليون تني كار كنيد. ما هم وقتي از 2ميليون تن فولاد مباركه به 4ميليون تن رسيديم رقم فروش 5 برابر و سود 13 برابر شد. در واقع با اضافه كردن 300نفر پرسنل، به راحتي به اين ارقام رسيدم.

آقاي ميتال هم كه پيگير خريد مباركه بود براي آن واحد برنامه 10ميليون تني داشت. مي‌بينيد كه آن رقم 10ميليون تن مبناي علمي دارد. حال درباره اين واحدهايي كه دولت برنامه راه‌اندازي دارد فقط مي‌شود گفت كه با يارانه مي‌شود آنها را نگه‌داشت. يعني دولت بگويد سالي 200ميليارد تومان براي هر كدام واحدهاي (800هزار تني) تا يك‌ميليون تني ضرر كنار مي‌گذارد. اين هم يك راه است.

 براي هر كدام 200 ميليارد!

بله، براي هر كدام . اما به نظر من بهتر است به جاي تقسيم كردن واحدها در 8 استان، روي 3 استان متمركز شوند تا طبق همان استانداردها شاهد شكل‌گيري واحدهاي 4‌ميليون تني ‌باشيم.

... ادامه دارد

براي كمك به كاهش التهاب قيمت فولاد

فولاد خوزستان صادرات شمش را متوقف كرد

تناقض

سومين كارخانه فولادي كشور ناچار است تا اطلاع ثانوي از صادرات محصول دست بكشد. عرضه 100درصد محصول به بازار داخلي توسط كارخانه‌اي كه تا پيش از اين رويكرد صادراتي را در برنامه‌هاي خود داشت تبعات متعددي را نيز به دنبال خواهد داشت.معاون اقتصادي وزير بازرگاني در اين زمينه معتقد است: تعطيلي و بيكاري 30 تا 40درصد ظرفيت بسياري از صنايع كشور ناشي از عدم جهت‌گيري توليد به سمت صادرات است. اين مقام دولتي همچنين در گفت‌وگو با خبرگزاري فارس گفته است: رشد توليد، تخصيص منابع، استفاده از مقياس‌هاي حرفه اي و استفاده بهتر از نيروي انساني اثرات جانبي رشد توليد و صادرات است و صادرات به خودي خود عامل موثر و مثبتي بر اقتصاد كشور است و باعث افزايش توليد در اقتصاد مي‌شود و بخش‌هاي زير بنايي مثل حمل و نقل را فعال مي‌كند، همچنين صادرات مي‌تواند با تاثير مثبت بر اشتغال و رشد اقتصاد كارايي اقتصادي را افزايش ‌دهد. محدود ساختن صادرات كالا در شاخه‌هايي از صنعت كه محصولات آن به شدت نياز بازار داخل به حساب مي‌آيد از يك طرف و اعتقاد به استراتژي توسعه صادرات براي بنگاه‌هاي صنعتي و تحقق رشد صنعتي از اين طريق دو سياست متناقض دولت در بخش صنعتي است. توليدكنندگان در اين ميان سردرگم تصميم‌گيري‌هاي دولت مانده‌اند.

گروه صنعت و معدن- فولاد خوزستان صادرات شمش توليدي اين شركت‌را متوقف كرد. اعلام توقف صادرات شمش فولاد خوزستان از سوي مدير عامل اين شركت به دنبال سناريوي تامين مواد اوليه كارخانه‌هاي نورد صورت مي‌گيرد.

عبـــاس وردي‌نژاد، مدير‌عامل فولاد خوزستان در گفت‌وگو با خبرگزاري ايسنا حتي گفته است: اگر در جايي مجبور باشيم به دليل تعهدات، صادر كنيم معادل آن را واردات انجام مي‌دهيم تا بازار شمش در تعادل قرار گيرد و بدين‌ترتيب تعادلي هم در قيمت‌هاي داخلي برقرار شود.

به گزارش خبرنگار دنياي‌اقتصاد تصميم فولاد خوزستان به توقف صادرات را علاوه بر اينكه با هدف برقراري تعادل قيمت در بازار آهن انجام شده مي‌توان نتيجه درخواست جمعي از توليدكنندگان نورد فولادي از وزير صنايع و معادن براي تامين شمش را تحليل كرد. عليرضا طهماسبي چند‌هفته پيش به اعضاي انجمن توليدكنندگان فولاد قول داد 100درصد توليد شمش كارخانه‌هاي داخلي را روانه بازار داخلي كند تا از اين طريق مواد اوليه كارخانه‌هاي توليد نورد تامين شود.

وردي‌نژاد در پاسخ به اين پرسش كه صادرات به چه ميزان بوده و با توجه به تعهدات چگونه صادرات كاهش داده‌ شده است؟ اظهار كرد: صادرات در فصل اول سال‌جاري حدود 200‌هزار تن بود، در حالي كه ميزان توليد 600‌هزار تن بوده است. در فصل دوم سال نيز حدود 140‌هزار تن صادرات پيش‌بيني شده، در حالي كه توليد 550‌هزار تن خواهد بود. صادرات شمش نيز هم‌اكنون متوقف شده است.

خبر

به صورت آزمایشی و در سه استان اجرایی می‌شود

کارخانه‌ها گندم می‌خرند و آرد به دولت می‌فروشند

معاون اول رييس‌جمهوری مصوبه‌ای را ابلاغ کرد که براساس آن، به کارخانه‌های آردسازی اجازه داده می‌شود در سه استان به صورت آزمایشی گندم خریداری كرده و بخشی از آرد تولیدی را به دولت بفروشند. براساس این مصوبه، قیمت‌گذاری آرد نیز به شورای اقتصاد محول شد.

به گزارش خبرگزاري «مهر»، هيات وزیران بنا به پيشنهاد وزارت بازرگاني و به استناد اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران این مصوبه را تصویب کرد.بر اساس این تصويبنامه، تا زمان فراهم شدن خرید آرد توسط صنوف و صنایع از کارخانه‌ها، قیمت آرد تحویلی توسط ستاد کنترل قیمت‌ها مشخص خواهد شد و پس از فراهم شدن شرایط فوق، آرد صنوف و صنایع به استثنای کارخانه‌های ماکارونی از نظام سهمیه‌بندی و قیمت‌گذاری آزاد می‌شود.همچنین در صورت نیاز به حذف یارانه به کارخانه‌های ماکارونی‌سازی جهت تثبیت قیمت ماکارونی، این امر در شورای اقتصاد مطرح خواهد شد. در این تصويبنامه آمده است: به کارخانه‌های آردسازی اجازه داده می‌شود در سه استان به صورت آزمایشی گندم خریداری كرده و بخشی از آرد تولیدی را به دولت بفروشند. این موضوع تحت نظارت کار گروهی متشکل از نمایندگان تام‌الاختیار سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور، وزارت جهاد کشاورزی، وزارت صنایع و معادن با مسوولیت وزارت بازرگانی (شرکت بازرگانی دولتی ایران) ارزیابی و در صورت تصویب كارگروه مزبور به عدم ادامه این طرح، طرح آزمایشی نیز متوقف خواهد شد. براساس این تصويبنامه، کارگروه یـاد شـده مـوظف است هر سه ماه یک‌ بار گزارش عملکرد خود را به‌شورای سیاستگذاری، نظارت و تحول بخش گندم، آرد و نان ارائه کند. همچنین پس از پایان سال 1385 در صورت تصویب شورای اقتصاد نحوه ادامه اجرای این طرح با افزایش تعداد یا تمامی کارخانه‌های آردسازی در استان‌ها تعیین خواهد شد. وزارت بازرگانی هم موظف است حداکثر تا سه ماه بعد از تصویب این تصویبنامه، مجتمع تولید نان صنعتی را جهت تامين نان مصرف‌کنندگان عمده نظیر دانشگاه‌ها و سایر مراکز آموزشی، نیروهای نظامی و انتظامی، سازمان زندان‌ها و موارد مشابه ایجاد کند تا نان مصرفی مراکز مذکور از این طریق تامين و توزیع شود. معاون اول رييس‌جمهوری این مصوبه را به وزارت بازرگانی، وزارت صنایع و معادن، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور ابلاغ کرد.

تمام معادن كشور امسال سودده مي‌شوند

مديرعامل شركت تهيه و توليد مواد معدني ايران از سودده شدن كليه معادن كشور تا پايان سال خبر داد.اردشير سعدمحمدي در گفت‌وگو با خبرگزاري فارس با اشاره به اينكه طي سال گذشته براي نخستين بار در كشور معادن زغال سنگ كشور به سوددهي رسيد، يادآور شد: هم‌اكنون در بسياري از كشورهاي پيشرفته اروپايي، در بخش معادن به زغال، يارانه مي‌پردازند و اين پيروزي بزرگي است كه براي نخستين بار در كشور يك معدن زغال به سوددهي رسيد. وي گفت: خوشبختانه در معادن ديگر كشور نظير البرز مركزي و البرز شرقي (شاهرود) نيز شرايط به گونه‌اي است كه در مرز سوددهي قرار گرفته‌ايم و قطعا تا پايان امسال اين معادن نيز سودده خواهند شد.سعدمحمدي در ارتباط با تاثير افزايش قيمت جهاني زغال بر سوددهي شركت ذغال‌سنگ كرمان، اظهارداشت: عوامل بسياري در اين امر دخيل است كه از آن جمله افزايش توليد است. وي ادامه داد: زغال سنگ كرمان طي سال‌هاي گذشته حدود 35هزار تن در ماه توليد داشت كه در سال گذشته كل توليد اين معدن به 540هزار تن رسيد. اما در اين معدن طي ماه گذشته و براي نخستين بار 60هزار تن محصول توليد شد.

دليل توقف طرح‌هاي موثر صنعتي استان فارس، رفتار بانک‌ها است

رييس خانه صنعت و معدن فارس گفت: بانک‌هاي استان، صنعتگران  استان فارس را مشتري خوبي نمي‌دانند. رييس خانه صنعت ومعدن فارس، در گفت‌وگو با ايسنا به تحقيقات انجام شده در خصوص اقدامات بانک‌هاي فارس پرداخت و گفت: علت توقف طرح‌هاي مؤثر صنعتي استان رفتار بانک‌ها است.

وي ادامه داد: اين باور بانک‌ها در تمام کشور حاکم است، اما شدت آن در فارس بيشتر از ديگر نقاط کشور است و بانک‌ها کمترين همراهي را با بخش صنعت دارند. اين استاد دانشگاه شيراز ادامه داد: حجم نقدينگي ناشي از فعاليت‌هاي تجاري در بانک‌هاي فارس بيشتر است و به همين دليل سعي مي‌کنند به بخش تجارت و خدمات روي خوش‌تري نسبت به صنعت نشان دهند.

مصلح شيرازي با بيان اينکه پس از تهران، بيشترين حجم سپرده‌هاي بانکي مربوط به مردم فارس است، خاطرنشان کرد: طبق قانون، بانک‌ها تعهدات خاصي در خصوص وجوه کنترل شده دارند و بايد بخشي از اين وجوه در اختيار صنعتگران قرار گيرد، اما بانک‌ها به همين تعهدات خود نيز عمل نمي‌کنند.