گزارش روز از وضعيت افزايش سرمايه شركت‌هاي بورسي

گروه بورس‌ـ  زهرا مجتهد: افزايش سرمايه 109 شركت بورسي در سال‌هاي 84 و 85 به ثبت رسيده است كه رقم كل آن معادل 5درصد ارزش بازار سهام فعلي است. مبلغ 16هزار و 4/498ميليارد ريال مجموع كل افزايش سرمايه‌هايي است كه در شركت‌هاي بورسي طي سال‌هاي ياد شده انجام شده است. از مبلغ ياد شده معادل سه‌هزار و 233ميليارد مربوط به افزايش سرمايه‌هاي ثبت شده در سال 85 است، 20درصد رقم كل را به خود اختصاص مي‌دهد. 69 شركت از طريق حق تقدم، 26 شركت از طريق سهام جايزه و 10 شركت به كمك هر دو روش اقدام به افزايش سرمايه شركت كرده‌اند.

افزايش سرمايه شركت‌ها طي سال‌هاي 82 و 83 با شتاب بيشتري صورت گرفت و باعث رشد كمي ارزش بازار سرمايه ايران شد. اين در حالي است حجم افزايش سرمايه شركت‌ها در سال 84 و 85 به صورت قابل توجهي كاهش يافت.

در شرايطي كه بازار اوراق بهادار طي سال‌هاي 82 و 83 به دليل اتخاذ تدابير مدير وقت بازار در دوران انبساطي خوب به سر مي‌برد، درخواست افزايش سرمايه شركت‌ها موافقت مي‌شد. همين موضوع باعث شد كه بازار، رشد كمي فزآينده‌اي داشته باشد. منتقدان سياست‌هاي دبير كل پيش، بر اين عقيده بودند كه موافقت سازمان بورس با درخواست شركت‌ها باعث شد كه بازار به طور مهار نشده‌اي رشد پيدا كند. آنها بر اين عقيده‌اند كه يكي از دلايل رشد تورمي و شكل‌گيري حباب در بورس، سخاوت در اعطاي مجوز افزايش سرمايه بر شركت‌ها بدون ارزيابي، توجيه و مطالعه بود. در مقابل، موافقان افزايش شتابان سرمايه شركت نيز بر اين باورند كه در آن مقطع به دليل حركت سرمايه به سمت بورس، پايين‌ بودن تعداد شركت‌هاي حاضر در بورس و فزوني تقاضا نسبت به عرضه، موافقت با افزايش سرمايه شركت را توجيه مي‌كند.

آمار‌ها نشان مي‌دهد كه رشد بازار سرمايه طي دو سال 82-83 شتاب گرفته است.

با اين وجود، افزايش سرمايه شركت‌ها طي دو سال 84-85 ادامه داشته است. حال سازمان بورس به ويژه در سال 85 با موافقت با افزايش سرمايه شركت‌ها از سياست‌هاي سال 82 پيروي نمي‌كند. مديريت فعلي بازار به استدلال شركت‌ها در توجيه براي افزايش سرمايه دقت بيشتري مي‌كند و دراين‌باره زياد دست و دل باز نيست.

سياست‌هاي سخت‌گيرانه بورس در صدور موافقت با افزايش سرمايه از آنجا ناشي مي‌شود كه بورس در شرايط رونق به سر نمي‌برد. چرا كه هرگونه افزايش سرمايه از محل مطالبات و آورده سهامداران، در صورتي كه با بي‌ميلي سهامداران، روبه‌رو شود، منجر به افزايش سهم مالكيتي سهامداران حقوقي در شركت‌ مي‌شود. از سويي، در صورت تداوم افت شاخص‌ها و كش‌دار ركود حال، مديريت و كنترل بازار را دشوار مي‌سازد. با اين حال، درخواست هر افزايش سرمايه‌اي هم غيرمنطقي نيست. بسياري از شركت‌ها كه «سازمان بورس» با درخواست افزايش سرمايه‌شان موافقت نكرده، نسبت به سياست‌هاي كنوني انتقاد مي‌كنند، از‌اين‌رو، هنوز فرجام بسياري از افزايش سرمايه‌ها مشخص نيست. جدول گزارش كه از طريق بورس منطقه‌اي خراسان تهيه شده، وضعيت افزايش شركت‌ها را در صفحه 24 نشان مي‌دهد.

كم‌كاري بورس تهران

بازار سهام در كل سال فقط 951 ساعت فعاليت مي‌كند

گروه بورس ـ بازار سهام كشور طي يك سال فقط 951 ساعت فعاليت دارد.

خبرگزاري فارس ديروز در گزارشي اعلام كرد:بورس اوراق بهادار ايران در حالي به دليل تعطيلي 126 روزه، حدود يك سوم از سال جاري را با درهاي بسته سپري مي‌كند كه زمان محدود 3 ساعت و نيم معاملات در روز از جمله دلايل پايين بودن حجم و گردش معاملات سهام و افزايش رتبه نقد شوندگي شركت‌ها است.

هنوز كمتر كسي از دليل در نظر گرفتن 5/3 ساعت معاملات سهام در بورس ايران با خبر است، اما به گفته برخي از فعالان و كارگزاران قديمي‌‌در نظر گرفتن اين زمان به دليل نبود سيستم‌هايي چون كامپيوتر و استفاده از تخته و گچ و دفتر و دستك بود كه با توجه به اين مساله مسوولان سازمان بورس و كارگزاران در آن دوران (سال 1346) به زماني نيازداشتند تا نسبت به ثبت و نگهداري آمار معاملات اقدام كنند. اما با ورود تجهيزاتي چون كامپيوتر برخي از مشكلات و موانع موجود در سر راه ثبت و بايگاني اطلاعات از بين رفت، ولي كماكان ساعت معاملات سهام بدون تغيير مانده است كه با توجه به اجراي اصل 44 و عرضه سهام شركت‌هاي بزرگ اين موضوع مي‌تواند يكي از برنامه‌ها و طرح‌هاي مسوولان سازمان بورس و اوراق بهادار باشد تا همزمان با تغيير و تحولات پيش‌رو نسبت به زمان معاملات تجديدنظر شود.

يك نوبت بورس ايران، دو نوبت بورس ديگران

بورس ايران از مجموع 365 روز سال جاري با تعطيلي 126 روزه همراه و شاهد 239 روز كاري در عرصه معاملات سهام شركت‌ها است كه با توجه زمان روزانه معاملات از 9صبح تا 12:30 دقيقه در مجموع 951 ساعت زمان معاملات سهام و به عبارتي دقيق‌تر 50 هزار و 190 دقيقه دركل سال است.

آمار تعطيلي 126 روزه بورس و 239 روزه معاملات سهام با احتساب 22 روز تعطيل رسمي‌‌سال و روزهاي پنج‌شنبه و جمعه 52 هفته به دست آمده است و با اين حساب مي‌‌توان گفت كه بورس ايران حدود يك سوم سال را با درهاي بسته به روي معاملات پشت سر مي‌‌گذارد.

در 4 ماه نخست سال، معادن 8 روز از تعطيلات رسمي‌‌(روزهاي 1-2-9-12-13-27 فروردين و 14- 15 خرداد) و 34 روز از تعطيلات آخر هفته و در مجموع42 روز از تعطيلات سپري شده و تا پايان سال 85 نيز مجموعا 195 روزكاري براي انجام معاملات سهام در بورس ايران باقي مانده است. اين آمار در حالي به دست آمده كه از زمان معاملات ساير بورس‌ها حكايت از آن دارد كه در سال 2005 ميلادي بورس تركيه (استانبول) داراي 254 روز و بورس مالزي داراي 247 روز كاري بودند. زمان معاملات سهام در تركيه در دو نوبت از 9:30 لغايت 12 ظهر و 14 الي 16:30 پيگيري مي‌‌شود و در بورس مالزي از ساعت 9 صبح الي 12:30 ظهر و 14:30 بعدازظهر تا 17 عصر داد و ستد سهام انجام مي‌‌شود.

بورس‌هاي لندن و نيويورك نيز در طول سال داراي 252 روز كاري هستند و معاملات سهام در بورس بين‌المللي لندن از ساعت 9 صبح تا 16:30 به طور مستمر ادامه دارد. ساعت كار بورس نيويورك نيز از ساعت 9:30 الي 16 عصر و 16:15 تا 17 عصر پيگيري مي‌‌شود.

افزايش زمان معاملات، كاهش انباشت اطلاعات

شاهين شايان آرايي از جمله كارشناسان ارشد بازار سرمايه كه به طور مستمر با بورس‌هاي خارج از كشور در ارتباط بوده، معتقد است قاعده صحيح و منطقي هر بازار كارآمدي انجام معاملات در طول 24 شبانه روز است تا وقفه‌اي در تاثير اطلاعات بر روند قيمت سهام ايجاد نشود.

شايان آراني مي‌گويد: در صورت محدود بودن زمان معاملات، انباشت اطلاعات منجر به تخريب قيمت و عدم توازن و تعادل قيمت‌ها مي‌شود.

وي بازار كارآ را بازاري تعريف مي‌كند كه اطلاعات بلافاصله در قيمت سهام لحاظ مي‌‌شود تا قيمت‌هاي ثبت‌شده انعكاس دهنده واقعيت‌هاي جامعه تلقي شود.

شايان آراني ادامه مي‌دهد: بورس‌هاي بين‌المللي و مهم دنيا سعي كردند از ويژگي معاملات 24 ساعته بازار ارز پيروي كنند و بر همين اساس راهكارهايي را در نظر گرفتند كه از آن جمله دريافت دستورهاي خريد و فروش سهام بعد از پايان زمان معاملات و فهرست كردن شركت‌هاي بزرگ در چند بورس معتبر دنيا بود تا بدين‌وسيله سهامداران قادر باشند اطلاعات لحظه‌اي شركت‌ها را در قيمت سهام آنها تاثير دهند.

وي به ساعت كار بورس لندن به عنوان كاراترين بورس دنيا اشاره مي‌كند و اطلاع رساني آن را 24 ساعته و در 7 روز هفته معرفي مي‌كند و مي‌گويد: در بورس لندن معاملات واقعي سهام در سكوي اصلي از ساعت 9 صبح تا 16:30 عصر و در سكوي‌هاي فرعي با چند ساعت كمتر به طور مستمر و يكسره انجام مي‌شود، اما براي جلوگيري از انباشت اطلاعات شيوه جالبي در نظر گرفته شده است.

ادامه در صفحه 24

يك كارشناس:

حذف رانت اطلاعاتي لازمه تحقق اصل 44 است

فارس‌ـ بزرگ‌ترين مشكل گذشته و كنوني بورس عدم افشاي اطلاعات يكسان است كه اين وضعيت در اجراي اصل 44 تاثيرات منفي به جا خواهد گذاشت.

در ادامه سلسله گزارش‌ها در خصوص شرايط ميزباني بورس از اجراي اصل 44 قانون اساسي، قدرت‌ا... اسدي، كارشناس بازار سهام به دسترسي پيش از موعد برخي از گروه‌ها و افراد به اطلاعات شركت‌ها اشاره كرد و گفت: اطلاعات برخي از شركت‌ها زودتر از بازار در اختيار گروهي از افراد قرار مي‌گيرد و اين افراد با توجه به اطلاعات اقدام به خريد يا فروش زودتر از موعد مي‌كنند.

وي به به‌كارگيري مكانيزم دسترسي يكسان اطلاعات در اجراي اصل 44 تاكيد كرد و گفت: اجراي اصل 44 و عرضه سهام شركت‌ها به بورس بدون يكسان‌سازي اطلاعات به تشديد رانت اطلاعاتي گروه‌ها و افراد منتهي خواهد شد و بايد قبل از عرضه سهام شركت‌هاي بزرگ به بورس شرايط و قوانيني تهيه شود كه مانع از انحصار اطلاعات در نزد گروه خاصي باشد.

ادامه در صفحه 24

ديدگاه

ریسک و سرمايه‌گذاري در بورس اوراق بهادار

حميدرضا شماخي*

ریسک مقوله‌اي آتی، احتمالی و برآوردی است. ارتباطی مستقیم و مثبت بین ریسک و میزان بازدهی در هر سرمايه‌گذاري وجود دارد. ریسک سرمايه‌گذاري عبارتست از احتمال انحراف (عدم تحقق) بازدهی واقعی با بازدهی مورد انتظار.

در سرمايه‌گذاري افراد به سه دسته تقسیم مي‌شوند: 1. افراد ريسك‌پذير 2. افراد ريسك‌گريز 3. افراد خنثی

افراد ريسك‌پذير به‌دليل بالابودن سطح بازده مورد انتظارشان از بازده متوسط بازار بدون ریسک (بانك‌‌ها و اوراق مشارکت) سرمايه‌گذاري در بورس را ترجیح مي‌دهند. افراد ريسك‌گريز بیشتر علاقه‌مند به سرمايه‌گذاري در بانك‌‌ها یا خرید اوراق مشارکت هستند. معمولا در این دسته از سرمايه‌گذاري‌‌ها ریسک عدم تحقق بازده مورد انتظار بسیار پایین بوده و سود آن تضمین شده است.

افراد خنثی گروهی هستند که به‌دلايل مختلف هیچ عكس‌العملي نسبت به فرصت‌هاي سرمايه‌گذاري از خود نشان نداده یا قادر به عكس‌العمل نمي‌باشند.

بنابراین تجزیه و تحلیل و تعیین ریسک برای افراد دسته اول بسیار با اهمیت است.

بعضی از ریسک‌ها در اختیار سرمايه‌گذار بوده که به عنوان ریسک اجتناب پذیر یا تنوع‌پذير (ریسک غیر سیستماتیک) شناخته مي‌شوند. در این موارد سرمايه‌گذار مي‌تواند از طریق تکنیک‌هاي سرمايه‌گذاري بهینه احتمال عدم تحقق بازده مورد انتظار را کاهش دهد. دسته دوم از ریسک‌ها، ریسک‌هایی هستند که در صورت وقوع ،کل بازار را تحت تاثیر خود قرار مي‌دهند، مانند تغییر و تحولات سیاسی. این خطرات غیر قابل کنترل را ریسک‌هاي اجتناب‌ناپذیر یا تنوع ناپذیر گویند.

حال باید در مجموعه سرمايه‌گذاري (پرتفوی) ترکیبی از سهام‌‌ها و اقلام سرمايه‌گذاري خریداری و نگهداری شود که حداکثر میزان بازدهی و حداقل میزان ریسک‌ها را داشته باشد. بنابراین در زمان سرمايه‌گذاري در اوراق بهادار بهتر است به موارد زیر توجه شود:

1. وجوه مازاد و بلا استفاده در سهام سرمايه‌گذاري شود. به ‌طوری که در صورت عدم تحقق شرایط برآوردی فرد دچار زیان هنگفت نشود.

2. شرایط سیاسی و اقتصادی مطالعه و بررسی شده و وضعیت آتی ترسیم شود. به طوری که شرایط به چه سمتی سوق پیدا مي‌کند، ثبات یا بی‌ثباتی. سرمايه‌گذاري در شرایط ثبات اقتصادی و سیاسی توجیه پیدا مي‌کند.

3. وضعیت کلی صنعتی که قصد خرید سهام آنرا داریم، بررسی شود. عواملی از قبیل میزان روز آمدن بودن تکنولوژی، رقبا یا انحصاری بودن آن، میزان تقاضا و بازار مصرف محصولات آن  و ... مي‌تواند مفید باشد.

4. بیشتر با هدف سرمايه‌گذاري بلند مدت وارد بازار سهام شده و از نوسان‌گیری پرهیز شود. نوسان‌گیری ریسک سرمايه‌گذاري را بالا مي‌برد. طبق تئوری‌هاي مدیریت مالی قیمت سهام در بلندمدت گرایش به افزایش دارد. البته نباید از نظر دور داشت که در مقاطع خاصی کاهش قیمت‌‌ها را نیز داشته باشیم.
(مدل submartingal )

ادامه در صفحه 24

گزارش

 بورس‌هاي جهان در هفته‌اي كه گذشت

فارس- حركت مغشوش و سردرگم بورس‌هاي آسيايي و جهاني در هفته گذشته به گونه‌اي بوده كه هر‌گونه قدرت تحليلي را از تحليلگران سلب كرده است.

بنابراين گزارش، اگر‌چه طي پنج روز هفته گذشته سير نزولي بورس‌هاي جهاني متوقف شد و حتي برخي از اين بورس‌ها اندكي ميل به صعود از خود نشان دادند، ليكن روند حركت شاخص‌ها به گونه‌اي نبود كه بتواند به بالا رفتن ميل به سرمايه‌گذاري منتهي شود.

در آخرين روز معاملات هفته گذشته نيز وضع به همين شكل ادامه يافت و در پايان شاخص نيكي بورس توكيو بيش از 163 واحد صعود كرد كه اين سومين روز صعود بورس توكيو در اين هفته بود.

هنگ سنگ هنگ‌كنگ هم از وضعيتي مشابه نيكي برخوردار بود و بيش از 38واحد رشد كرد و به بالاترين پله در ماه جولاي رسيد، اگرچه هنوز با شاخص اين بورس در ماه مه فاصله دارد.  بورس هنگ‌كنگ در اين روز 5/26ميليارد دلار هنگ‌كنگ گردش مالي داشت.

در مقابل شاخص هاي قاره اقيانوسيه به شدت نزولي بود به طوري كه ال‌اردينز سيدني حدود 44 واحد و اس‌اند‌پي ملبورن بيش از 49 واحد افت داشتند.

شاخص ان زد اس ايي بورس ولينگتون نيوزيلند هم بيش از 6 واحد منفي بود.

اين در شرايطي است كه شاخص‌هاي آمريكايي و اروپايي نيز دقيقا با همين شرايط روبه‌رو بودند، كاهش 8/0درصدي نزدك و افت 2 واحدي داوجونز در حالي صورت گرفت كه شاخص اف‌تي 100 بورس لندن بيش از 52‌واحد رشد داشت.