|
تعداد مشاهده : 1650 بار
کد خبر :
DEN-
10044
تاريخ
چاپ :
چهارشنبه 29 شهريور 1385
|
پس از 28سال با ابلاغ دستورالعمل اجرايي «اعتبار در حساب جاري»
صدور چك بيش از سپرده ممكن شد
دنياي اقتصاد- دستورالعمل اجرايي اعتبار در حساب جاري در قالب خريد دين كه پس از اعمال نظرات شوراي نگهبان در جلسه شوراي پول و اعتبار در تاريخ 4/6/85 به تصويب رسيده بود، به بانكها ابلاغ شد. اعتبار در حساب جاري اين امكان را براي فعالان اقتصادي اعم از توليدكنندگان و تجار فراهم ميكند تا با توجه به توان مالي و اعتبارسنجي آنها توسط بانكها، حد اعتباري مشخصي را براساس ضوابط و مقررات دريافت كنند و بر اين اساس بيش از سپرده خود بتوانند چك صادر كنند.
تسهيلات مذكور براي تامين بخشي از نيازهاي مالي كوتاهمدت متقاضيان در نظر گرفته شده است كه با خريد دين ناشي از اسناد و اوراق تجاري مورد قبول توسط بانكها امكانپذير ميشود. پيش از اين شوراي نگهبان بر مصوبه شوراي پول و اعتبار در مورد اعتبار در حساب جاري اشكال وارد كرده بود. اشكال شوراي نگهبان در مورد مشخص نبودن نوع عقد در اين قرارداد بود كه با اصلاح آن توسط شوراي پول و اعتبار، عقد اسلامي مورد استفاده در قرارداد اعتبار در حساب جاري «خريد دين» تعيين شد.
دنياي اقتصاد- دستورالعمل اجرايي اعتبار در حساب جاري در قالب خريد دين كه پس از اعمال نظرات شوراي نگهبان در 8بند در يكهزار و شصت و هشتمين جلسه شوراي پول و اعتبار در تاريخ 4/6/85 به تصويب رسيده بود به بانكها ابلاغ شد، اعتبار در حساب جاري اين امكان را براي فعالان اقتصادي اعم از توليدكنندگان و تجار فراهم ميكند تا با توجه به توان مالي و اعتبارسنجي آنها توسط بانكها، حد اعتباري مشخصي را براساس ضوابط و مقررات دريافت كنند و بر اين اساس بيش از سپرده خود بتوانند چك بكشند. تسهيلات مذكور براي تامين بخشي از نيازهاي مالي كوتاهمدت متقاضيان در نظر گرفته شده است كه با خريد دين ناشي از اسناد و اوراق تجاري مورد قبول توسط بانكها امكانپذير ميشود.
پيش از اين شوراي نگهبان بر مصوبه شوراي پول و اعتبار در مورد اعتبار در حساب جاري اشكال وارد كرده بود. اشكال شوراي نگهبان در مورد مشخص نبودن نوع عقد در اين قرارداد بود كه با اصلاح آن توسط شوراي پول و اعتبار، عقد اسلامي مورد استفاده در قرارداد اعتبار در حساب جاري «خريد دين» تعيين شد.
مفاد اين دستورالعمل بدين شرح است:
1 - بانكها حسب تقاضا براي مشتريان خود با توجه به توان مالي و اعتبار سنجي انجام شده در مورد آنان حد اعتباري مشخصي را بر اساس ضوابط و مقررات ذيربط تعيين ميكنند.
2 - تسهيلات اعطايي در چارچوب حد اعتباري فوق، در قالب عقد خريد دين و پس از احراز حقيقي بودن دين توسط بانك انجام ميشود و به دفعات قابل استفاده است اين تسهيلات قابل اعطا به واحدهاي توليدي، بازرگاني و خدماتي ميباشد.
3 - تسهيلات مذكور براي تامين نيازهاي مالي كوتاهمدت (حداكثر يكساله) متقاضيان است كه با خريد دين ناشي از اسناد و اوراق تجاري مورد قبول و توديعي نزد بانك و واريز وجوه مربوط به حساب جاري مشتريان اعطا ميشود.
4 - قبل از اخذ و نگهداري اسناد و اوراق تجاري موضوع اين دستورالعمل، لازم است بانك قراردادي را با مشتري منعقد كند كه بر مبناي آن وكالت در خريد دين ناشي از اسناد مزبور به نحو اشاعه و وكالت در وصول آنها به بانك داده شده باشد.
5 - حداكثر تا حد اعتباري موضوع بند 1، بانك بر اساس قرارداد منعقده دين ناشي از اسناد و اوراق تجاري اخذ شده را بر مبناي قيمت روز خريداري كرده و به طور همزمان مبلغ خريد را به حساب جاري مشتري واريز ميكند تا امكان تامين كسري مبلغ چك فراهم شود، از آن پس بانك مالك مشاعي اوراق مزبور به نسبت مبلغ پرداخت شده و قيمت كل در تاريخ خريد ميشود.
6 - در تاريخ سررسيد اسناد و اوراق تجاري وجوه حاصله به نسبت سهم مشاعي طرفين، بين آنان تقسيم ميشود. ضمنا در هر تاريخي مقدم بر تاريخ سررسيد اسناد و اوراق تجاري چنانچه مشتري نسبت به پرداخت هر ميزان از سهم مشاعي بانك از اسناد و اوراق تجاري اقدام نمايد، قيمت روز اسناد بر اساس نرخهاي جاري و مورد عمل بانك محاسبه شده و از مالكيت مشاعي به بانك به همان ميزان كاسته و مشتري مجددا مالك آن قسمت ميشود.
7 - چنانچه اوراق خريداري شده تا تاريخ سررسيد در مالكيت بانك بماند، بانك به نسبت سهم مشاعي خود از اوراق، سود حاصله را شناسايي و در دفاتر ثبت ميكند. فروش دين ناشي از اوراق به مشتري قبل از سررسيد بر اساس قيمت روز فروش انجام ميشود و سود و زيان حاصله با توجه به قيمت خريد و قيمت فروش انجام ميشود و سود و زيان حاصله با توجه به قيمت خريد و قيمت فروش و همچنين درصد مالكيت بانك تعيين و در حسابها منظور ميشود.
8 - نحوه حسابداري عمليات موضوع اين دستورالعمل، مطابق با حسابداري معمول خريد دين در بانكها است.
حل مشكلات آني سرمايهگذاران
اعتبار در حساب جاري مشكلات آني سرمايهگذاراني راكه در اغلب اوقات موجب ريسكهاي بزرگي برايشان ميشود، حل ميكند. محمد طبيبيان، رييس موسسه عالي بانكداري با بيان اين مطلب در خصوص اعتبار در حساب جاري ميگويد: با تصويب اعتبار در حساب جاري، افراد ميتوانند مازاد بر سپردههاي خود، چك بكشند.وي ميافزايد: اگر موجودي حساب افراد براي كشيدن چك كافي نباشد، افراد ميتوانند با توافقي كه از قبل با بانك داشتهاند، از اعتبار در حساب جاري استفاده كنند.طبيبيان از اعتبار در حساب جاري به عنوان يك ابزار كمك مالي نام ميبرد كه به تجار و سرمايهگذاران اعتبار ميدهد تا به امور مربوط به سرمايهگذاري خود بپردازند.
گشايش مهم در عرصه بانكداري
متحدالشكل بودن بانكها در ارائه اعتبار در حساب جاري و پرشدن خلاهاي موجود در اين زمينه مهمترين مزاياي اعتبار در حساب جاري است.علي ياسري، كارشناس بانكي نيز با بيان اين مطلب ميگويد: اعتبار در حساب جاري قدم بزرگي است كه با تاييد شوراي نگهبان جنبه شرعي و قانوني يافته است، چرا كه مشكل اعتبار در حساب جاري كه تا به حال شبههربوي داشت، حل شد.وي با تاكيد بر اينكه اعتبار در حساب جاري به علت تعيين سود شبهه ربوي بودن داشته است، اظهار ميدارد: البته برخي بانكها مانند بانك سپه تحت عقود ديگري مانند عقود مضاربه، به صاحبان حساب جاري اعتبار ميدادند كه همه بانكها با تاييد شوراي نگهبان در قالب خريد دين، ميتوانند به صورت متحدالشكل به ارائه اين خدمت بپردازند.ياسري تصريح ميكند: اعتبار در حساب جاري از جمله تسهيلاتي است كه در بانكهاي كشورهاي ديگر مورد استفاده قرار ميگيرد و بسيار مورد استفاده بازرگانان است.
وي با بيان اينكه از ضروريات بازرگاني امروز، اعتبار در حساب جاري است، ميگويد: از اين پس افراد ميتوانند پس از رسيدن موجودي سپردهشان به صفر و زير صفر از خط اعتباري بانك استفاده كنند.وي در مورد مسائل مربوط به چك و اعتبار در حساب جاري ميافزايد: چك با جنبه حقوقي و كيفري مقولهاي جدا نسبت به اعتبار در حساب جاري است كه به آن شكل جنبه حقوقي ندارد.ياسري با تاكيد بر اينكه خط اعتباري براي بانكها همواره داراي محدوديت است، ميگويد: هر بانكي براساس ردهبندي مشتريان خود بنا بر خوشحسابي و بدحسابي به آنها اعتبار ميدهد.وي تصريح كرد: در قانون عمليات بانكي بدون ربا مصوب سال 62 هجري شمسي هيچ اشارهاي به اعتبار در حساب جاري نشده كه بدين لحاظ بانكها براي اجراي آن نيز منعي نداشتهاند، اما استفاده از آن عموميت نداشته است. وي اعتبار در حساب جاري را به عنوان گشايش بسيار مهمي در عرصه بانكداري اعلام كرده و ميافزايد: تصويب شوراي نگهبان، آن را به عنوان وسيلهاي رايج درخواهد آورد كه كمك زيادي به صاحبان صنايع ميكند. وي ادامه ميدهد: بسياري از سرمايهگذاران در جريان امور روزمره از اين ابزار استفاده ميكنند كه جريان پرداختيها را نيز روانتر ميكند. در عين حال بانكها در قبال ارائه تسهيلات، سود دريافت ميكنند.
اعتبار در حساب جاري قدرت خريد افراد را افزايش ميدهد
دكترمحمود خاوري، مديرعامل سابق بانك سپه نيز در اين خصوص گفت: اعطاي اعتبار بر روي حسابهاي جاري مشروط بر طبقهبندي درست مشتريان قطعا تاثير مثبتي خواهد داشت.وي افزود: چنانچه مشتريان به درستي اعتبارسنجي شوند اين فرآيند از 2 جهت كارساز خواهد بود.
خاوري خاطرنشان كرد: از آنجا كه واحدهاي توليدي معمولا محصولات خود را به صورت نسيه ميفروشند، ميتوانند در قالب خريد دين و براساس اسناد حاكي از فروش را به بانكها ارائه داده و به پول خود دست يابند.او با اشاره به اينكه روش فوق موجب افزايش گردش سرمايهها ميشود، گفت: بخش بازرگاني نيز ميتواند از اعتبار در حسابهاي جاري نهايت استفاده را ببرد و در كار او رونق حاصل شود.خاوري افزود: همچنين وضعيت توليدگران نيز متحول ميشود و پول كالايي كه توليد كردهاند زودتر از موعد مقرر به دستشان خواهد رسيد. مديرعامل سابق بانك سپه گفت: كالايي كه توليد ميشود براي گذاشتن در موزه نيست، بلكه بايد توسط خريدار مصرف شود و اعتبار در حسابهاي جاري ميتواند قدرت خريد افراد را بالا ببرد. خاوري بار ديگر اعتبار در حسابهاي جاري را مثبت ارزيابي كرد و گفت: بانكها بايد مراقب باشند تا چك و سفته براساس معاملات واقعي باشد تا گردش پول با سرعت و رونق بيشتري همراه باشد.
|
شاخص
دنيای اقتصاد
