|
تعداد مشاهده : 1399 بار
کد خبر :
DEN-
113762
تاريخ
چاپ :
پنجشنبه 3 مرداد 1387
|
صادرات غيرنفتي و هزار اما و اگر
احسان قمري
در چند هفته اخير، بحثهاي زيادي درخصوص كميت صادرات غيرنفتي از سوي دولتمردان و فعالان بخشخصوصي صورت گرفته است كه پاشنه آشيل اين گمانهزنيها اختلاف در اقلام صادراتي كشور در سالهاي اخير است.
|
در بخش دولت، سازمان توسعه تجارت ايران قرار دارد و بخشخصوصي نيز به مركزيت اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران، نقدهايي به وضعيت صادرات غيرنفتي و آمار منتشره توسط وزارت بازرگاني مطرح كرده است كه متاسفانه تاكنون پاسخي كارشناسانه به انتقادات اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران و ساير فعالان بخشخصوصي داده نشده است و اين ديدگاه را تقويت كرده است كه نقدها و ايرادات ارگان بخشخصوصي كشور وارد بوده و لازم است عملكرد صادرات غيرنفتي كشور و سياستهاي جاري در اين مسير، مورد ارزيابي مجدد قرار گيرد. نگارنده قصد حمايت از بخشخصوصي يا دولتي را نداشته و اذعان دارد كه حلقه مفقوده نظرات اتاق بازرگاني و صنايع و معادن ايران و پاسخهاي بخشدولتي، نظرات كارشناسي بوده و لازم است در يك فضاي شفاف و كارشناسي شده در اين خصوص اعلامنظر كرد تا در نهايت وضعيت صادرات غيرنفتي مشخص شود. ضمن آنكه توجه به آمارهاي صادراتي ساير كشورها و چگونگي تفكيك صادرات نفتي و غيرنفتي در كشورهاي نفتخيز، راهكارهاي مثبتي را ارائه خواهد كرد. به راستي آيا تاكنون درخصوص تفكيك صادرات نفتي و غيرنفتي و جداسازي آمار مربوط به اين دو قلم گزارشي تهيه شده است؟ آيا كشورهاي ديگر نيز مانند ايران، صادرات غيرنفتي و نفتي را از يكديگر تفكيك ميكنند؟ به هر حال به نظر ميرسد جايگاه بحثهاي اين چنيني (آمار صادرات) نياز به مداقه بيشتري داشته و ضرورت اين گونه بحثها بيش از پيش روشن ميشود. كافي است آمارهاي بيان شده از سوي مسوولان رده بالاي كشور را بررسي كنيم تا به سردرگمي كارشناسان در اين خصوص واقف شويم.
معاون اجرايي رييسجمهور به صراحت بيان داشت كه صادرات كشور در سال 87 نسبت به سال 86، بيش از 51درصد رشد داشته است. اين در حالي است كه مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي، خواهان ارائه آماري دقيق از صادرات شده و درخواست كرد تا ميعانات گازي از آمارهاي صادرات غيرنفتي حذف شود. از سوي ديگر آمارهاي سازمان توسعه تجارت ايران حاكي از رشد صادرات غيرنفتي كشور بوده و اين آمار در حقيقت تاييد آمار ارائه شده از سوي گمرك جمهوري اسلامي ايران است. از سوي ديگر رييس كنفدراسيون صادرات كشور اعلام كرد كه پس از حذف مشتقات نفتي از آمارهاي صادراتي كشور، رشد صادرات كشور، صفر خواهد شد. اين در حالي است كه بر اساس آمار گمرك جمهوري اسلامي ايران در سه ماه نخست سال جاري 5ميليارد و 819 ميليون دلار انواع كالاهاي غيرنفتي به خارج از كشور صادر شده است كه ميعانات گازي نيز در اين آمار درج شده است. اين آمار مورد تاييد سازمان توسعه تجارت ايران نيز بوده و بيانگر رشد 69/37درصدي صادرات غيرنفتي در مقايسه با مدت مشابه سال 86 ميباشد. قابلذكر است كه مركز پژوهشهاي مجلس، خواهان حذف ميعانات گازي از صادرات غيرنفتي كشور شده است. اين در حالي است كه صادرات غيرنفتي بدون احتساب ميعانات گازي 4ميليارد و 257ميليون دلار در سه ماه اول سالجاري ميباشد (براساس آمار منتشره در وبسايت سازمان توسعه تجارت ايران). به عبارت ديگر يك ميليارد و پانصد و شصت و دو ميليون دلار از صادرات غيرنفتي كشور، (معادل 27درصد) را ميعانات گازي تشكيل ميدهد كه قاعدتا بايد در زمره صادرات نفتي كشور قرار گيرد. نكته قابلتوجه اين كه از مجموع ده قلم عمده صادراتي كشور، 8قلم، مربوط به محصولات نفتي و پتروشيمي بوده و فقط دو قلم پسته و گوگرد ذيل صادرات غيرنفتي قرار ميگيرد. اين ده قلم 9/41درصد ارزش صادرات غيرنفتي كشور را تشكيل ميدهند. همچنين با وجود كاهش 24درصدي وزن ميعانات گازي در سه ماه اول سال 87، ارزش صادرات اين محصولات حدود 8درصد افزايش يافته است كه لازم است در اين خصوص نيز تحقيقاتي صورت پذيرد.
بررسيها، نشان ميدهد كه در چند سال فعاليت تحقيقي درخصوص متغيرهاي تاثيرگذار بر صادرات غيرنفتي كشور انجام نشده است و ارگانهاي دخيل در توسعه صادرات غيرنفتي، فعاليت خود را معطوف به ارائه آمار از صادرات كردهاند، بدون آنكه دلايل كاهش يا افزايش صادرات را مورد مداقه قرار دهند. به راستي چه دليلي وجود دارد كه نفت خام، گاز طبيعي، نفت كوره و نفت سفيد، در زمره صادرات غيرنفتي قرار گيرند و ميعانات گازي جزو صادرات غيرنفتي باشد؟!
در يك جمعبندي كلي، در سه ماه اول سال جاري، آمارذكر شده در جدول قابلدستيابي است.
به هر حال محاسبه ميعانات گازي و محصولات پتروشيمي در آمارهاي صادراتي كشور، مقولهاي است كه لازم است در يك فضاي كارشناسي و نقدپذير مورد بررسي قرار گيرد و در پايان نتيجهاي ملموس نيز بهدست آيد.
|
شاخص
دنيای اقتصاد
)