قابليت نقد شدن مسكن

مهدي نصرتي
بازار مسكن در ماه‌‌هاي اخير دچار ركود شديدي شده است و بعضا معاملات در قيمت‌‌هايي صورت مي‌‌‌گيرد كه پايين تر از قيمت‌‌هاي چند ماه گذشته است،

اما اين وضعيت فراگير نيست و بيشتر يك استثنا محسوب مي‌‌‌شود تا يك قاعده.بنابراين شايد درست تر باشد تا به جاي اين كه بگوييم قيمت‌‌ها در بخش مسكن كاهش يافته است بگوييم بخش مسكن نقد‌شوندگي خود را از دست داده است.
نقد‌شوندگي (liquidity) يعني اين كه يك دارايي يا سهام اين قابليت را داشته باشد كه بدون اين كه ارزش آن كاهش قابل ملاحظه‌‌‌اي بپذيرد در بازار خريد و فروش شود.ويژگي نقد‌شوندگي، حجم بالاي معاملات است.خصوصيت اصلي يك بازار نقد (liquid market) اين است كه هميشه تعدادي فروشنده و خريدار حاضر و آماده در بازار وجود داشته باشد.با اين تعاريف مي‌‌‌توان ملاحظه كرد كه بازار مسكن ايران در ماه‌‌هاي اخير به وضوح غير نقد شونده است، اما هميشه در اقتصادهاي پيشرفته و در متون درسي، بخش مسكن و املاك يكي از بخش‌‌هاي غيرنقد اقتصاد به حساب مي‌‌‌آمده است.نقد نبودن ذاتي اين بازار نيز يكي به دليل وجود هزينه معاملات (شامل هزينه‌‌هاي مستقيم و صرف وقت) است و ديگر به دليل اين كه مسكن كالاي همگن و استانداردي نيست و عوامل بسياري شامل ويژگي‌‌هاي فيزيكي و محلي در قيمت‌‌گذاري مسكن دخيل هستند.
اما در اقتصاد ايران به دليل وجود تورم و عدم وجود بازارهاي مالي عميق، مسكن در پاره‌اي مقاطع نقش يك دارايي نقد را ايفا مي‌‌‌كرده است و اين مساله باعث شد كه بسياري از افراد دارايي خود را تبديل به ملك كنند و به اين بازار به عنوان يك بازار نقد نگريسته شود.اتفاقي كه اكنون رخ داده است اين است كه نقدينگي زيادي جذب بازاري شده است كه ذاتا غيرنقد شونده است.
راهكاري كه بايد اجرا شود اين است كه ابزارهاي مالي جديدي معرفي شوند كه نقش مالي مسكن را به عهده بگيرند. يكي از اين ابزارها اوراق قرضه شركتي و دولتي است كه قابليت مبادله در بازارهاي ثانويه را داشته باشد.بدين ترتيب مردم بخشي از سرمايه‌‌هاي خود را روانه چنين بازاري خواهند كرد كه علاوه بر اين كه يك دارايي استاندارد مالي محسوب مي‌‌‌شود، مي‌‌‌تواند به عنوان ابزاري براي تامين مالي توليد يا به عنوان ابزار سياست پولي مورد استفاده قرار گيرد.
در حالي كه مسكن نمي‌‌‌تواند به خوبي به عنوان يك دارايي مالي ايفاي نقش كند: چون اولا همانطور كه گفتيم ذاتا داراي بازار نقد شونده‌‌‌اي نيست.ثانيا مسكن به عنوان يك سرپناه يك كالاي ضروري است و داخل شدنش در معاملات سوداگرانه اثرات اجتماعي و اقتصادي مخربي دارد كه وضعيت كنوني شاهدي بر اين مدعا است.

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 104252664 نفر
  مراجعین امروز  : 160694 نفر