تحليلي بر شرايط بازار سنگ‌آهن
دره مرگ سنگ‌آهن با سقوط آزاد فولاد

محمد حسين بابالو- ديروز پس از انتشار خبر نشريه متال‌بولتن به عنوان يكي از مراجع معتبر جهان براي قيمت‌گذاري انواع فلزات شاهد كاهش قيمت سرسام‌آور سنگ‌آهن در بازار چين به شيوه CFR و به صورت spot هستيم.

قيمت برآورد شده اكتشاف، استخراج، حمل‌ونقل و صادرات هر تن سنگ‌آهن 375/93دلار پيش‌بيني شده است كه با كاهش قيمت نفت قابليت كاهش اين قيمت نيز وجود دارد. امروز براي قيمت سنگ‌آهن مبلغ 92-90دلار مشاهده مي‌شود كه به معني كاهش نزديك به 20درصد در طول يك هفته براي اين ماده اوليه است.
نكته ديگري كه همچون شكي در بازار آهن خودنمايي مي‌كند درج قيمت زير 400دلار براي هر تن بيلت در بازار اروپاست. فراموش نكنيم كه حدود 4 ماه پيش بيلت به قيمت 1100 يا حتي 1200دلار در اين بازار معامله شده بود يعني افت 66‌درصد ظرف كمتر از 4 ماه.
اما ظرف چند روز گذشته ارزش سهام داوجونز به عنوان يكي از شاخص‌هاي بخش صنعت غرب نزديك به 39‌درصد كاهش يافته است يعني ظرف كمتر از 3 روز برخي از صاحبان صنايع غرب 39‌درصد از ارزش كارخانه‌ها يا به عبارت ديگر 39‌درصد از ثروت خويش را از دست داده‌اند. با دخالت دادن يك پيش فرض ديگر يعني احتمال كاهش قيمت نفت و افزايش قيمت دلار، شرايط از حال حاضر نيز وخيم‌تر خواهد شد.
جمعه سياه غالب بورس‌هاي جهان
پيش‌بيني شرايط آينده به اعتقاد اينجانب ديگر از عهده فعالان بخش اقتصاد و صنعت خارج شده و بهتر است به پيشگوها و طالع بين‌ها مراجعه كرد. اما در مورد سنگ‌آهن كه موضوع اصلي اين نوشته است: براي تحليل شرايط حال و آينده بايستي چندي به عقب برگرديم. جدا از بحث بحران‌هاي مالي جهاني كه كمتر از 3 ماه است به‌ صورت جدي خودنمايي مي‌كند و تنها اوضاع را وخيم‌تر كرده است. ركود فعلي عوامل و دلايل ديگري نيز دارد كه سعي در تحليل آنها مي‌نماييم.
با توجه به بررسي‌هاي به عمل آمده و با توجه به سرمايه‌گذاري‌ها و رشد اقتصادي كشورهاي در حال توسعه و چين و افزايش مصرف آنان، افزايش تقريبا 6‌درصد نياز به سنگ‌آهن پيش‌بيني شد، اما براي سال 2008 و بالاخص نيمه دوم آن افزايش توليد 11‌درصد ثبت شده است. در بطن اين افزايش توليد كه براي كسب درآمد بيشتر انجام گرفت توليد بيشتر از نياز مشاهده شده كه نطفه شرايط فعلي بازار بدين‌گونه منعقد شده است. اين افزايش توليد توسط شركت‌هاي واله، ريوتينتو و BHP بيلتون و همچنين ديگر توليدكنندگان از جمله معادن سنگ‌آهن هند، استراليا، آفريقا، پاكستان، ايران و... صورت گرفته است.
نتيجه اين اقدامات افزايش محموله‌هاي spot (كوچك) در بنادر چين بود كه با آغاز بازي‌هاي المپيك پكن با توجه به احتمال افزايش قيمت بعد از بازي‌ها و مقررات وضع شده براي زمان بازي‌ها ميزان دپو سنگ‌آهن در بنادر چين به 80ميليون تن رسيد. اين در حالي است كه حداكثر مصرف سنگ‌آهن در چين به سختي به 800ميليون تن در سال مي‌رسد يعني تنها در بنادر براي مدت كوتاهي 10‌درصد كل نياز كشور دپو شده بود كه اين مقدار جدا از قراردادهاي LongTerm منعقد شده يا در حال خريد و فروش بوده است.
نكته ديگر بالابودن قيمت نفت به صورت غير منطقي و سعي اوپك در بالا نگهداشتن آن بوده كه با كاهش يكباره قيمت نفت شرايط براي ركود آماده‌تر شد.
اما نكته اصلي
همانگونه كه قبلا ذكر شد مهم‌ترين علت افزايش قيمت فلزات و به تبع آن سنگ‌آهن، افزايش مصرف كشورهاي در حال توسعه بالاخص چين بوده است.
رشد اقتصادي بالاي 10‌درصد چين طي سال‌هاي گذشته باعث افزايش رشد مصرف سنگ‌آهن به 6‌درصد شده بود. طي پيش‌بيني‌هاي به عمل آمده براي سال 2008 رشد اقتصادي چين به زير 10‌درصد كاهش مي‌يابد يعني حدودا يك‌‌درصد كاهش رشد اقتصادي و نزديك به 1‌درصد كاهش مصرف سنگ‌آهن (اين نسبت تخمين نويسنده است).
اگر به همين نسبت قدرت خريد و افزايش مصرف كاهش يابد و جو رواني تورم آينده و عدم ثبات اقتصادي، افزايش قيمت غذا و محصولات كشاورزي و بحران بازارهاي مالي و بالاخص كاهش توليد كارخانه‌ها و... نيز مزيد بر علت شود و كاهش مصرف به 5/1‌درصد تا 2‌درصد برسد اين مطلب به ظاهر ساده به مثابه فاجعه‌اي در تجارت محموله‌هاي spot خواهد بود. به عبارت ديگر هم اكنون فاصله بين توليد و مصرف 5‌درصد بوده كه در آن صورت به 5/6 تا 7‌درصد خواهد رسيد يعني افزايش 30‌درصد رسوب سنگ‌آهن در بنادر، انبارها و معادن.
البته با توجه به كاهش چشمگير توليد سنگ‌آهن توسط برخي معادن كوچك بخش خصوصي شرايط به اين بدي كه ذكر شد نيست البته در اين بين توليدكنندگان نيز توليد خود را به ميزان چشمگيري كاهش داده‌اند. اما اين شرايط، شرايط واقعي بازار سنگ‌آهن آسيا بالاخص چين است. اثبات اين مطلب افت بيش از 50‌درصد قيمت سنگ‌آهن چين ظرف مدت 3 ماه گذشته است. البته در اين بين مي‌توان به حركت به سمت آهن قراضه، افزايش قيمت زغال‌سنگ و روي آوردن كارخانه‌ها به سمت منابع داخلي و... را نيز مزيد بر علت كرد.
در شرايط فعلي نكته ديگري نيز خودنمايي مي‌كند: قيمت بيلت 400دلار ثبت شد. با احتساب 30‌درصد ارزش سنگ‌آهن در قيمت تمام شده بيلت، قيمت 120دلار براي محتوي سنگ‌آهن به دست مي‌آيد. درصورت به كارگيري سنگ‌آهن با عيار 63‌درصد و به صورت دانه‌بندي شده 58/1 تن سنگ‌آهن موردنياز است يعني قيمت هر تن برابر با 94/75دلار. هم اكنون قيمت سنگ‌آهن spot 92-90دلار است. در صورت كاهش قيمت نفت قيمت بيلت باز هم كاهش خواهد يافت و هيچ دليل معقولي براي افزايش قيمت بيلت ديده نمي‌شود.
قيمت 94/79دلار در مقايسه با قيمت‌هاي فعلي هنوز بيش از 15دلار كمتر است. البته نبايد فراموش كرد غالب كارخانه‌هاي بزرگ كه توانايي توليد بيلت با اين قيمت‌ها را دارند نياز خود را به صورت LongTerm تهيه كرده و هنوز بين قيمت‌هاي spot و LongTerm تفاوت‌هايي ملاحظه مي‌شود. در صورت ادامه اين روند يا حتي كاهش قيمت، ديگر از بازار spot سنگ‌آهن جهان جز نام و خاطره نشاني بر جاي نخواهد ماند. زيان معادن كوچك و حتي متوسطي كه ادامه حيات آنها به فروش اين ماده وابسته است بيش از حد تصور خواهد بود.
با توجه به موارد ذكر شده بازار سنگ‌آهن هنوز آبستن حوادث فراواني است. تنها چيزي كه در اين بين مطرح است احتمال كاهش مجدد قيمت سنگ‌آهن است. آيا توليدكنندگان سنگ‌آهن كشورمان باز هم قادر به كاهش قيمت توليدات خود هستند؟ آيا توانايي بازاريابي محصولات خود را حتي با قيمت‌هاي موجود يا حتي پايين‌تر دارا هستند؟ آينده معادن سنگ‌آهن كشورمان چه خواهد شد؟ چه كسي جبرات خسارت‌هاي وارده به اين حرفه را خواهد نمود؟ شرايط بازار سنگ‌آهن داخلي چه خواهد شد؟ آيا ذخاير استخراج شده سنگ‌آهن به فروش خواهند رسيد؟ و چندين سوال ديگر....

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 104257164 نفر
  مراجعین امروز  : 164779 نفر