دكتر مسعود نيلي
كسري بودجه شتـــــاب مي‌گيرد

تجربه برنامه‌ريزي در بالاترين سطح و دقت‌نظر و مطالعات همه‌جانبه موجب شده كه دكتر مسعود نيلي به درستي استراتژيست اقتصاد ايران معرفي شود.

جمله مشهور وي كه «چوب بودجه دولت‌ها را ادب مي‌كند» به يك بخش از ادبيات اقتصاد سياسي ايران تبديل شده است.
با دكتر نيلي درباره پيامدهاي كاهش قيمت نفت در بازارهاي جهاني بر بودجه‌ريزي ايران گفت‌وگوي كوتاهي انجام شده است كه مي‌تواند براي دولتمردان مفيد باشد. وي كه چند سالي مشاور اقتصادي بيژن زنگنه در وزارت نفت نيز بوده است، مي‌گويد: آنچه اين روزها در اقتصاد جهاني شاهد آن هستيم نشان مي‌دهد كه سرعت و شتاب سرايت بحران مالي آمريكا به كشورهاي ديگر بسيار بالا بوده و اكنون دامن ژاپن، چين و كشورهاي بزرگ اقتصادي در جنوب شرقي آسيا را گرفته است. اين بحران موجب گسترده‌‌تر شدن دامنه ركود در اقتصاد جهاني و در نتيجه كاهش قيمت نفت در آينده نزديك است. احتمال اينكه قيمت نفت به هر بشكه 50دلار برسد چندان كم نيست و در صورت تداوم وضعيت فعلي اين اتفاق مي‌افتد. از دكتر نيلي مي‌پرسيم كه در صورت كاهش قيمت نفت، بودجه 1388 ايران چگونه خواهد بود؟ رييس دانشكده اقتصاد و مديريت دانشگاه صنعتي شريف مي‌گويد: بودجه كل كشور در سال‌جاري 94هزار ميليارد تومان است. در صورتي كه متوسط نرخ تورم امسال 25درصد باشد و بودجه نيز به قيمت ثابت تغييري نكند، بايد 25درصد به رقم 94هزار ميليارد تومان اضافه شود. در صورتي كه فرض كنيم نرخ تورم 20درصد باشد و به قيمت‌هاي ثابت بودجه تغييري نداشته باشد، بودجه كل كشور 1100هزار ميليارد تومان خواهد شد. در صورتي كه درآمد مالياتي دولت با 25درصد رشد نسبت به رقم مصوب امسال مواجه شود، به رقم 25هزار ميليارد تومان مي‌رسد. اگر 20هزار ميليارد تومان نيز ساير درآمدهاي دولت در سال 1388 باشد، بايد درآمد حاصل از فروش نفت خام معادل 65هزار ميليارد تومان فرض شود. با توجه به اينكه هر يك دلار كاهش يا افزايش در قيمت هر بشكه نفت معادل يك‌ميليارد دلار در درآمد ايران كاهش يا افزايش دارد، بايد قيمت هر بشكه نفت در سال آينده به طور ميانگين در حدود 65 تا 70دلار باشد. اگر توجه داشته باشيم كه بر اساس اخبار غيررسمي، موجودي حساب ذخيره‌ ارزي نيز رقم قابل توجهي نيست، به نظر مي‌رسد اگر قيمت نفت در سقف 50 دلار باشد، 15هزار ميليارد تومان كسري خواهيم داشت. اتفاق ديگري كه ممكن است بيفتد و احتمال آن اندك نيست، انتقال كسري بودجه دولت در سال جاري به سال 1388 است. دولت امسال متمم بودجه نخواهد داد و ارقام رديف‌ها را جابه‌جا مي‌كند كه معنايش اين است كه تعهدات خود را به سال 1388 منتقل كند. در اين صورت كسري بودجه تشديد خواهد شد. از سوي ديگر با توجه به اجراي لايحه مديريت خدمات كشوري كه دولت اجراي آن را آغاز كرده است، حتي اگر درباره شاغلان اجرا نشده و فقط به بازنشستگان اختصاص داده شود نيز بخش هزينه‌هاي جاري دولت را افزايش داده و احتمال تشديد كسري بودجه را افزايش مي‌دهد. دكتر نيلي درباره پيامدهاي كاهش قيمت نفت بر طرح نقدي كردن يارانه انرژي توضيح داد: كاهش قيمت نفت بر نقدي كردن يارانه‌هاي انرژي دو جنبه دارد. از يك طرف با توجه به اينكه دولت قصد دارد منابع مالي آن را از طريق تغيير قيمت انرژي به ويژه بنزين تامين كند و يك بخش را از طريق بودجه سالانه، نوعي گشايش كوتاه‌مدت در منابع مالي دولت ديده مي‌شود.
با توجه به كاهش قيمت حامل‌هاي انرژي ناشي از نفت در سطح جهان و ايران اجراي نقدي كردن يارانه‌ها و آزادسازي قيمت‌ها تا اندازه‌اي آسان خواهد شد اما وقتي دولت كسري بودجه دارد و نرخ تورم روندي فزاينده را تجربه مي‌كند، شاخص‌هاي كلان اقتصاد وضعيت نامساعدي پيدا خواهد كرد.

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 104255567 نفر
  مراجعین امروز  : 163495 نفر