بورس فلزات قيمت مس را در كشور واقعي كرد
توليد مس در ايران با اجراي طرح‌هاي توسعه رو به افزايش است

مهندس پورمند: اولين كالايي كه رسما در بورس فلزات تهران عرضه و مورد معامله قرار گرفت، مفتول 8ميليمتري توليدي شركت ملي صنايع مس ايران بود كه بدين نحو اين شركت در راه‌اندازي بورس فلزات پيشتاز بوده است
يكي از چهار فلزي كه در بورس فلزات تهران عرضه مي‌شود مس است و شركت ملي صنايع مس ايران به عنوان بزرگ‌ترين توليدكننده مس تمام محصولات خود را در اين بازار رسمي عرضه مي‌كند.
اين شركت علاوه بر مس توانست پس از يك سال تلاش بالاخره در شهريور ماه سال گذشته كنسانتره فلزات گرانبها را نيز در بورس فلزات عرضه كند.
طبق بررسي‌هاي انجام شده بخش‌هايي از ايران از لحاظ ذخاير معدني بر روي كمربند مس جهان قرار گرفته است كه از شمال غرب ايران شروع و تا جنوب شرق ادامه دارد.
هم‌اكنون عمليات اكتشافي به منظور شناساندن و بررسي امكان بهره‌برداري از پتانسيل‌هاي معدني مس در ايران در سه بخش مقدماتي نيمه تفصيلي و تفصيلي و در شش ناحيه در سطح كشور در استان‌هاي آذربايجان شرقي، زنجان و قزوين، خراسان جنوبي، سيستان و بلوچستان، كرمان و يزد در حال انجام است.

ذخاير معادن مس ايران حدود 1900ميليون تن مي‌باشد كه معادل 5/3درصد از ذخاير معدني مس جهان است.
به اين ترتيب ايران از حيث ذخاير معدني مس جهان در رتبه هفدهم بوده و عمده اين ذخاير در استان‌هاي كرمان و آذربايجان قرار دارد.
ذخاير معدني كشورهاي آسيايي (به استثناي چين و ژاپن) معادل 7500ميليون تن است و ايران پس از اندونزي داراي بيشترين ذخاير مس و در مقام دوم آسيا جاي دارد.
پيش‌بيني‌ها حاكي از آن است كه ميزان مصرف مس در سال‌هاي آتي روند صعودي خواهد داشت به طوري كه در سال 1388 (2009 ميلادي) به مرز 20ميليون تن در جهان خواهد رسيد.
افزايش ميزان مصرف مس منجر به افزايش چشمگير توليد آن شده است.
عوامل موثر در مصرف مس و توليد محصولات جايگزين به علاوه ميزان هزينه‌هاي توليد و قيمت مس، فاكتورهاي اساسي در ميزان توليدات مس و روند تغيير آن است.
بي‌ترديد، توجه به بازار داخلي و جهاني و بررسي و مطالعه عوامل موثر بر قيمت‌ها بخش عمده‌اي از چگونگي دستيابي به سياست‌هاي راهبردي در خصوص توسعه فناوري، اجرايي و عملياتي را برعهده دارد.
از اين رو در بازار رقابتي فعلي ترسيم و تدوين خط مشي‌ نيل به توسعه در جهات گوناگون مي‌تواند با در نظر گرفتن عوامل موثر ضمن تبيين جايگاه صنعت مس روند و سرعت حركت اين صنعت را در حيطه عوامل متغير مشخص نمايد به طوري كه با انتخاب تكنولوژي برتر راه‌هاي دسترسي به افزايش كيفيت و كاهش قيمت تمام شده را سهل‌تر نمايد.
در حال حاضر سهم ايران از توليد مس محتوي كنسانتره در دنيا حدود 5/1درصد است و اين سهم از كل توليد قاره آسيا به حدود 5/7درصد مي‌رسد.توليد مس در ايران با اجراي طرح‌هاي توسعه در حال افزايش است و پيش‌بيني مي‌شود سهم ايران از توليد جهاني فلز سرخ روز به‌روز بيشتر شود.
براي اطلاع از چگونگي توليد و عرضه مس توسط شركت ملي صنايع مس ايران با مهندس علي اصغر پورمند مدير عامل اين شركت به مناسبت سومين سالروز تاسيس بورس فلزات تهران گفت‌وگو كرده‌ايم كه در پي مي‌خوانيد:
آقاي مهندس پورمند! لطفا در ابتدا شركت ملي صنايع مس ايران و فعاليت‌هاي آن را معرفي بفرماييد.
در دوازدهم تيرماه سال 1351 شركت سهامي معادن مس سرچشمه كرمان تشكيل و در سال 1355 به شركت ملي صنايع مس ايران كه در برگيرنده كليه فعاليت‌هاي معادن مس كشور است تغيير نام داد. از وظايف اين شركت، استخراج و بهره‌برداري از معادن مس، توليد محصولات پرعيار سنگ معدن شامل كنسانتره مس و كنسانتره موليبدن و محصولات مسي نظير كاتد، اسلب، بيلت و مفتول هشت‌ميليمتري و ساير محصولات جانبي از قبيل كنسانتره طلا و نقره، اكسيد مس، ته‌پاتيل و انواع سرباره‌ها و... است.
اكنون كه بورس فلزات تهران سه‌ساله شده بفرماييد نقش شركت ملي صنايع مس ايران در راه‌اندازي اين بورس كالا و شكل‌گيري آن چه بوده است؟
اين شركت از ابتداي مراحل راه‌اندازي بورس فلزات تهران هم از لحاظ مالي و ديگر مسائل پشتيباني همه جانبه خود را انجام داده است. شايان ذكر است اولين كالايي كه رسما در بورس فلزات تهران عرضه و مورد معامله قرار گرفت، مفتول 8ميليمتري توليدي شركت ملي صنايع مس ايران بود كه بدين نحو شركت ملي صنايع مس ايران در راه‌اندازي بورس فلزات پيشتاز بوده است.

به عنوان يكي از بزرگ‌ترين توليدكنندگان مس، اثرات راه‌اندازي بورس فلزات بر روي صنعت مس را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟
در حالت كلي هر كالايي احتياج به يك بازار (Market) دارد، مهم‌ترين وظيفه بازار قيمت‌گذاري صحيح آن كالا مي‌باشد كه طبيعتا براساس تقابل عرضه و تقاضا به وجود آمده است. بنابراين بايد عرضه‌كنندگان و تقاضا‌كنندگان در يك محل (بازار) جمع شوند تا قيمت واقعي آن كالا به دور از هرگونه انحراف و سليقه تعيين شود.
مزيت ديگر وجود چنين بازاري حضور توليدكنندگان واقعي خواهد بود. زماني‌كه قيمت كالا به صورت شفاف و صحيح تعيين شده باشد، كالا مستقيما و بدون هيچ‌گونه واسطه‌اي به دست توليد كننده خواهد رسيد كه در كاهش قيمت‌هاي تمام شده بسيار موثر مي‌باشد.
در حال حاضر چند درصد از توليدات شركت ملي صنايع مس ايران در بورس فلزات تهران عرضه مي‌شود؟
كليه توليدات شركت ملي صنايع مس ايران به جز سرباره و اكسيد مس كه جزء محصولات جانبي محسوب مي‌شوند از طريق بورس فلزات تهران عرضه مي‌‌گردند. درخواست پذيرش سرباره و اكسيد مس نيز حدود 3ماه قبل به بورس فلزات ارائه شده كه در مراحل نهايي پذيرش مي‌باشد كه در صورت تحقق اين موضوع، شركت ملي صنايع مس ايران تنها شركتي در داخل كشور خواهد بود كه 100درصد كالاهاي خود را از طريق بورس فلزات عرضه خواهد كرد. (محصولات فعلي قابل عرضه در بورس كاتد- مفتول- اسلب- بيلت- كنسانتره طلا و نقره (لجن‌آندي)- كنسانتره سولفور موليبدن – ته‌پاتيل مس) هستند.
وضعيت قيمت‌ها و فروش مس تا قبل از راه‌اندازي بورس فلزات چگونه بود؟
قبل از راه‌اندازي بورس‌فلزات تهران ملاك قيمت‌گذاري محصولات مسي براساس بازارهاي جهاني (LME) تعيين مي‌گرديد ولي در مقاطع مختلف، زمان‌هاي متفاوتي جهت ميانگين قيمت‌هاي جهاني در نظر گرفته مي‌شد كه آن هم براساس توافقات انجام شده با سازمان‌هاي ذي‌ربط صورت مي‌گرفت. بعد از راه‌اندازي بورس‌فلزات تهران شركت ملي صنايع مس ايران نيز قيمت‌هاي جهاني را براي فروش محصولات خود در نظر گرفت و تاكنون نيز دقيقا به آن عمل كرده است. البته براي حمايت از توليدكنندگان داخلي، قيمت فروش داخلي اين شركت از فروش خارجي ارزان‌تر است.
توليد شركت ملي صنايع مس ايران در نيمه نخست امسال چقدر بوده و پيش‌بيني توليد آن در سال‌جاري چقدر است؟ ضمن اينكه بفرماييد اين ميزان توليد نسبت به مدت مشابه سال قبل چقدر افزايش يا كاهش نشان مي‌دهد؟
توليد شركت ملي صنايع مس ايران در 6ماه اول سال‌جاري 100897تن بوده كه در مقايسه با مدت مشابه سال گذشته كه مقدار 84926تن بوده 19درصد افزايش را نشان مي‌دهد. پيش‌بيني توليد امسال در حدود 190000تن مي‌باشد.
ميزان صادرات شركت چقدر بوده است؟
كل صادرات شركت ملي صنايع مس ايران در نيمه نخست سال‌جاري 665ميليون دلار بوده است.
سهم شركت ملي صنايع مس ايران از توليد و عرضه مس در بازار ايران چقدر است؟
بيش از 97درصد نياز داخل به مس كاتد از طريق اين شركت تامين مي‌شود. بخش جزئي ديگر از طريق صنايع دفاع (غني‌آباد) تامين مي‌گردد.
لطفا در مورد برنامه‌ها و طرح‌هاي توسعه شركت ملي صنايع مس ايران توضيح دهيد.
در حال حاضر بيش از 600انديس مس در ايران شناسايي شده است كه كل ميزان مس محتوي ذخاير ايران برابر 14ميليون تن مي‌باشد. با اجراي فاز دوم طرح‌هاي توسعه شركت استحصال 93/2درصد از اين مقدار مس دست يافتني خواهد بود و در سال 1395 توليد مس خالص به مرز 442هزار تن در سال خواهد رسيد.
در راستاي نيل به اهداف فوق، برنامه‌هاي توسعه در بخش‌هاي مختلف طي برنامه چهارم توسعه به منظور رسيدن به 33/1ميليون تن كنسانتره و در بخش ذوب با توليد 50هزار تن آند اجرا خواهد شد.
بررسي‌هاي صورت گرفته در سال‌هاي گذشته حاكي از آن بوده‌اند كه مصرف مس در دنيا روند صعودي داشته و با توجه به صعودي بودن مصرف مس قيمت‌ها سير صعودي پيدا كرده‌اند. لذا براساس مزيت‌هاي موجود از جمله داشتن معادن روباز با عيار نسبتا بالا مديريت شركت مس را بر آن داشت كه نسبت به سرمايه‌گذاري در توسعه ظرفيت‌هاي توليد مس اقدام نمايد.
در حال حاضر طرح‌هاي توسعه فاز اول و دوم جهت افزايش ظرفيت توليد مس در شركت ملي صنايع مس ايران در حال انجام مي‌باشد كه با اجراي آنها، ظرفيت توليد مس كاتدي شركت با استفاده از روش‌هاي حرارتي و تر به 250هزار تن رسيد. پيش‌بيني‌ها نشان مي‌دهد در سال 1388 ايران از نظر توليد مس خالص رتبه شانزدهم را در بين كشورهاي جهان خواهد داشت.
برنامه‌هاي توسعه در بخش‌هاي مختلف معدن، شاخه پيرومتالوژي(تغليظ، ذوب و پالايشگاه) و شاخه هيدرومتالوژي مس در دو فاز طراحي شده است و در اين راستا طرح‌هاي زيربنايي توسعه مشتمل بر طرح جامع آب، طرح جامع برق، طرح گازرساني، طرح فناوري اطلاعات و اتوماسيون صنعتي به مجتمع نيز در حال انجام مي‌باشد.
طرح‌هاي توسعه فاز اول
طرح‌هاي توسعه فاز اول كه با هدف افزايش ظرفيت توليد سالانه كاتد تا سقف 250هزار تن مي‌باشد و جمع سرمايه‌گذاري ارزي و ريالي اين فاز 6/1ميليارد دلار معادل 14هزار ميليارد ريال مي‌باشد كه 92درصد اين مبلغ از محل درآمد حاصل از فروش محصولات اين شركت تامين و مابقي نيز طبق سياست‌هاي آتي دولت از همين محل، به خزانه دولت عودت مي‌گردد.
با انجام برنامه‌هاي توسعه در فاز اول ظرفيت توليد كنسانتره مس بالغ بر 840هزار تن و توليد كاتد به عنوان محصول نهايي بالغ بر 250هزار تن در سال خواهد شد.
بنابراين ظرفيت كنسانتره مس محقق شده تا پايان فاز اول توسعه 690هزار تن خواهد بود:
اين فاز دربرگيرنده طرح‌هاي زير است:
- طرح توسعه معدن سرچشمه
- فاز اول طرح توسعه تغليظ سرچشمه: هدف اين طرح توليد سالانه 160هزار تن كنسانتره مس بوده و در خردادماه 83 راه‌اندازي شد.

سرمايه‌گذاري ارزي و ريالي صرف شده در اين طرح به ترتيب 520ميليارد ريال و 127ميليون دلار بوده است.
- طرح مس ميدوك: هدف اين طرح توليد سالانه 150هزار تن كنسانتره مس است كه در دي‌ماه 83 به بهره‌برداري رسيد. ميزان سرمايه‌گذاري صورت گرفته در اين طرح كه شامل دو بخش معدن و كارخانه تغليظ مي‌باشد معادل 1900ميليارد ريال و 100ميليون دلار بوده است.
- فاز اول طرح مس سونگون: معدن مس سونگون در استان آذربايجان‌شرقي در 130كيلومتري شمال تبريز و 30كيلومتري شهرستان ورزقان در يك ناحيه كوهستاني واقع است.
هدف اين طرح توليد سالانه 150هزار تن كنسانتره مي‌باشد.
طرح ذوب مس خاتون‌آباد: هدف اين طرح توليد سالانه 80هزار تن مس آندي بوده و در دي‌ماه 83 به بهره‌برداري رسيد.
ميزان سرمايه‌گذاري صرف شده در اين طرح 1300ميليارد ريال و 110ميليون دلار است.
- طرح توسعه پالايشگاه سرچشمه
- طرح احداث كارخانه توليد اسيد سولفوريك در سرچشمه به ظرفيت 100هزار تن اسيد در سال با امكان توسعه تا 300هزار تن در سال، به منظور جلوگيري از پخش آلاينده‌ها و گاز SO2
- طرح‌هاي زيربنايي آب، برق و گازرساني
پس از راه‌اندازي بورس فلزات تهران و واقعي شدن قيمت‌ها روند پاسخ به تعهدات شركت ملي صنايع مس ايران چگونه شد؟
سياست اصلي شركت ملي صنايع مس ايران اولويت دادن به تامين نياز داخل مي‌باشد. براي اثبات اين ادعا مي‌توان به آمارهاي ثبت شده در بورس فلزات تهران مراجعه نمود. براي مثال شركت ملي صنايع مس ايران از ابتداي سال 1385 تاكنون 266درصد بيش از تقاضاي بازار مفتول مسي و 165درصد بيش از تقاضاي بازار كاتد عرضه نموده است.
بنابراين با اطمينان مي‌توان گفت كه تمام نياز داخل توسط شركت ملي صنايع مس ايران تاكنون تامين شده است و شركت مس مازاد محصولات مورد نياز بازار داخل خود را صادر مي‌كند.
به نظر شما نقش بورس فلزات در ساماندهي بازار فلزات ايران چيست؟
اصلي‌ترين وظيفه بورس فلزات تهران كشف قيمت حقيقي كالاي فلزي مي‌باشد كه اين امر در محصولات مسي به خوبي اتفاق افتاده است و آن هم به دليل تبعيت شركت ملي صنايع مس ايران از قيمت‌هاي جهاني است. موضوع مذكور بارها در جلسات متعدد كه در دفتر معاونت مالي و اقتصادي سازمان توسعه و نوسازي معادن و صنايع معدني برگزار مي‌گردد، توسط مسوولان بورس فلزات مورد تاكيد قرار گرفته است.
در پايان بفرماييد نقش شركت ملي صنايع مس ايران در ايجاد كار و اشتغال براي كشور چيست؟
شركت ملي صنايع مس ايران با دست تواناي قريب به 5500 نفر از كاركنان سخت كوش ايراني، سنگ معدني مس را فرآوري نموده و به مس كاتد تبديل مي‌نمايد. حدود 4600 نفر از آنان در مجتمع مس سرچشمه كه يكي از بزرگ‌ترين ذخاير معدني مس دنيا است، فعاليت مي‌نمايند.
شايان ذكر است تعداد 200 كارخانه توسط بخش خصوصي در زمينه كليه صنايع پايين‌دستي اعم از توليد سيم و كابل، مقاطع مسي شامل انواع پروفيل‌ها و لوله و مفتول‌ها و... فعاليت دارند كه باعث اشتغالزايي در مقياس بزرگي شده‌اند. در طول دهه اخير با استفاده از راهكارهايي مانند آموزش، جايگزيني و جذب نيروهاي تحصيل‌كرده تركيب نيروي انساني شركت توسعه و بهبوديافته، در حال حاضر 42درصد از كاركنان شركت داراي تحصيلات فوق ديپلم و بالاتر است كه در مقايسه با 10 سال گذشته قريب 75درصد رشد داشته است و باعث تقويت بنيه مهندسي و تخصصي شركت شده است. لازم به ذكر است تعداد نيروها در رده كارشناسي و بالاتر شاغل تا پايان سال 1383، 1100 نفر است.
در زمينه سياست‌هاي توسعه‌اي ملي و اجراي برنامه‌هاي تحول اداري، اصلاح ساختار سازماني و كاهش نيروي انساني نيز با استفاده از راهكارهايي مانند خصوصي‌سازي بخش‌هاي خدماتي، حذف سازمان‌هاي موازي و غيرضروري صورت پذيرفته است.
در برنامه‌هاي آتي، با عنايت به برنامه‌هاي مصوب دولت اين شركت نيز به همراه ساير بخش‌هاي دولت در راستاي تعديل و بهينه‌سازي نيروي انساني با استفاده از راهكارهاي تشويقي و همچنين خصوصي‌سازي بيشتر بخش‌هاي خدماتي قابل واگذاري تلاش خواهد نمود.

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 363142842 نفر
  مراجعین امروز  : 78031 نفر