گزارش «دنياي اقتصاد» از آزادسازي صادرات كلينكر
تصميمي بي‌حاصل براي صنعت سيمان

گروه بورس- عليرضا باغاني: صنعت سيمان در سال 87 شاهد تحولات بزرگي بوده است كه مهم‌ترين آن آزادسازي نرخ اين محصول مهم و استراتژيك در ساخت‌وساز و ...

پروژه‌هاي عمراني و حذف قيمت‌گذاري دولتي آن بود؛ اقدامي كه موجب شد نه‌تنها تورمي ايجاد نشود، بلكه با حذف سفته‌بازان و واسطه‌ها، سيمان مازاد در كشور به وجود آيد.پيش از اين عرضه سيمان به صورت حواله‌اي موجب شده تا واسطه‌ها با به دست آوردن حواله‌هاي سيمان، بازار سياه اين محصول را به وجود بياورند، حال آنكه متقاضيان واقعي اين محصول مجبور بودند، از بازار آزاد، سيمان مورد نياز خود را تامين كنند. به طوري كه هيچ‌گاه عرضه با تقاضا برابري نداشت و حتي در سال‌هاي ركود ساخت‌وساز نيز سيمان دولتي كمياب بود.اما پس از آزادسازي نرخ سيمان، سيمان مازاد در كشور به وجود آمد كه اين موضوع نشان از موفقيت آزادسازي واقعي اين محصول و حذف واسطه‌ها بود، اما ركود حاكم بر ساخت‌وساز، بحران جهاني اقتصاد و ركود اقتصادي موجب شد تا ماه‌ها پس از آزادسازي نرخ سيمان، توليدكنندگان اين محصول با مشكل فروش مواجه شوند. در اين شرايط توليدكنندگان سيمان درخواست آزادسازي صادرات سيمان را مطرح كردند كه در نهايت پس از كش‌وقوس‌هاي فراوان، دولت با اين موضوع نيز موافقت كرد، ولي به ازاي هر تن صادرات سيمان 100هزار تومان عوارض قرار داد تا تامين داخلي سيمان با مشكل مواجه نشود.
با اين وصف، صادرات اين محصول با توجه به عوارض تعيين شده و قيمت تمام شده آن، نتوانست تصميم‌گيري موفقي باشد و درنهايت توليدكنندگان اين محصول نتوانستند در حوزه صادرات فعال باشند.ادامه فشارها بر دولت براي تسهيل امر صادرات سيمان موجب شد تا با صادرات كلينكر كه مواد اوليه توليد سيمان محسوب مي‌شود، موافقت شود.گرچه برخي اين گونه تحليل مي‌كنند كه آزادسازي صادرات كلينكر مقدمه‌اي براي آزادسازي صادرات سيمان است، اما به اعتقاد فعالان اين صنعت، چنين مصوبه‌اي نمي‌تواند دست‌كم در زمان كنوني تاثيري در بازار فروش سيمان داشته باشد و كماكان توليدكنندگان با مازاد عرضه مواجه خواهند بود، چون بازارهاي صادراتي هدف ايران همواره به دنبال محصول نهايي سيمان هستند و توانايي فرآوري كلينكر را ندارند يا اين كه با وجود امكان فرآوري ايران نمي‌تواند با ديگر صادركننده‌ها از جمله چيني‌ها رقابت كنند.ظرفيت توليد سيمان در سال جاري 54ميليون تن برآورد شده كه براساس آخرين پيش‌بيني‌ها تا پايان امسال 46ميليون تن از اين محصول توليد خواهد شد. اما به اعتقاد برخي از فعالان اين صنعت با وجود بازار مناسب فروش و ادامه ركود شايد توليد سيمان بين يك تا 5/1ميليون تن نيز كاهش يابد.دولت در شرايطي آزادسازي صادرات كلينكر را مورد موافقت خود قرار داده كه منابع خبري از بررسي حذف عوارض صادرات سيمان در هفته جاري سخن مي‌گويند.درگزارش پيش رو اظهارنظرهاي مديران شركت‌هاي سيماني در باره تاثيرات آزادسازي صادرات كلينكر آورده شده است.
گامي براي آزادسازي صادرات سيمان
درهمين رابطه مدير عامل سيمان فارس و خوزستان آزادسازي صادرات كلينكر را گامي در جهت آزادسازي صادرات سيمان عنوان كرد: رحمت‌الله روستاپور با بيان اين كه گر چه شايد اين اقدام نتواند تحولي بزرگ در صنعت سيمان ايجاد كند، اما اقدامي در راستاي آزادسازي اقتصادي است، گفت: با آزادسازي صادرات كلينكر، شايد به لحاظ قيمتي، شركت‌هاي سيماني نتوانند رقابت كنند، ولي در شرايط كنوني تصميم‌گيري درستي در اين زمينه اتخاذ شد.
كلينكر به امارات صادر مي‌شود نه عراق و افغانستان وي در پاسخ به اين پرسش كه با توجه به اين كه معمولا بازار صادرات سيمان، كشورهاي همسايه از جمله عراق و افغانستان است و اين شركت‌ها هم اساسا نياز به محصول نهايي سيمان دارند و توانايي سايش و فرآوري كلينكر و تبديل آن به سيمان را ندارند، آيا با اين شرايط آزادسازي صادرات كلينكر تاثيري در فروش توليدكنندگان سيمان دارد؟ گفت: اگر ما براي صادرات كلينكر به بازارهاي هدفي همچون عراق و افغانستان بينديشيم، به طور قطع اين گونه صادرات براي ما فايده‌اي ندارد، ولي ما در كشورهاي خليج فارس فرصت‌هاي مناسبي جهت صادرات كلينكر داريم، به طوري كه در امارات دوبرابر ظرفيت توليد سيمان، ظرفيت سايش‌ و فرآوري وجود دارد و در كشورهايي همچون بحرين، كويت و قطر نيز يا امكان توليد سيمان وجود نداشته يا ظرفيت توليد سيمان آنها بسيار كم است، اما در مقابل اين كشورها در صورت تامين كلينكر توانايي‌ سايش و فرآوري را دارا هستند.
رقابت با چيني‌ها
مديرعامل «سفارس» در پاسخ به اين پرسش كه آيا صادرات به كشورهاي حوزه خليج فارس به صرفه است؟ گفت: پيش از بحران اقتصاد جهاني، چيني‌ها براي صادرات هر تن كلينكر به كشورهاي حوزه خليج‌فارس 60 دلار هزينه مي‌كردند. براي آنها اين كار چندان به صرفه نبود، اما در شرايط كنوني اين هزينه به 8 تا 12 دلار كاهش يافته است و در واقع صادرات براي رقباي ايران به صرفه‌تر از گذشته شده است.
5/ 3 ميليون تن كلينكر مازاد در ايران
به گفته روستاپور، در حال حاضر نزديك به 5/3ميليون تن كلينكر مازاد در كشور وجود دارد و آمار كلينكرهاي مازاد در شركت‌هاي زيرمجموعه «سفارس» به حدود 600هزار تن مي‌رسد.
وي افزود: قيمت هر تن كلينكر در بازار داخل بيش از 35هزار تومان است، اما براي صادرات، بازار قيمت را تعيين مي‌كند.
مديرعامل سيمان فارس و خوزستان  ابراز اميدواري كرد: آزادسازي صادرات كلينكر گامي براي آزادسازي سيمان در آينده‌اي نزديك باشد.
تاثيري بر سود شركت‌ها ندارد
از سوي ديگر مديرعامل سيمان خزر صادرات كلينكر را به دليل شرايط نگهداري اين محصول و همچنين بازارهاي هدف صادراتي ايران چندان تاثيرگذار در سود شركت‌هاي سيماني ندانست.
اسفنديار سالاروند افزود: كلينكر به طور معمول در فضاهاي باز نگهداري مي‌شود و بسته‌بندي اين محصول هم در قالب‌هاي يك تني انجام مي‌گيرد، حال آن كه همانند سيمان به اين محصول توجه نمي‌شود و برف و باران و شرايط حمل‌و‌نقل مي‌تواند از كيفيت كلينكر بكاهد.
صادرات كلينكر مشكل است
وي با اشاره به مشكلات صادرات اين محصول گفت: علاوه بر اين كه صادرات كلينكر به لحاظ حمل‌و‌نقل و شرايط نگهداري داراي مشكلاتي است،  ما بازار هدف صادراتي مناسبي هم نداريم؛ چراكه به طور معمول كشورهاي همسايه از جمله عراق و افغانستان بازارهاي صادراتي ما هستند، حال آن كه نياز آن‌ها خود سيمان است و براي سايش كلينكر امكاناتي ندارند و در كشورهاي حوزه خليج‌فارس هم به دليل وجود رقباي چيني و ... صادرات كلينكر امكان‌پذير نيست.
كلينكرهاي مازاد مشتري ندارند
مديرعامل «سخزر» با بيان اينكه اين شركت هم‌اكنون 200هزار تن كلينكر مازاد دارد، گفت: شركت‌هاي سيماني به طور معمول بالاتر از ظرفيت توليد خود، كلينكر توليد مي‌كنند، بنابراين معمولا كلينكرهاي مازاد در شركت‌ها وجود دارد كه در بازار داخل فروخته مي‌شود و صادرات آن با توجه به مشكلات ذكر شده چندان به صرفه نيست؛ البته در بازار داخل هم در حال حاضر كلينكر مشتري ندارد.
سالاروند تاكيد كرد: با توجه به مشكلاتي كه در بازار سيمان وجود دارد و ركودي كه در اين صنعت حاكم است، در شرايط كنوني آزادسازي صادرات سيمان مي‌تواند، راهگشا باشد.
صادرات كلينكر، پسنديده است ولي راهگشا نيست
مديرعامل سيمان خزر در ادامه با ذكر اين نكته كه شركت‌‌هاي سيماني براي ادامه حيات خود نياز به اصلاح بازار فروش دارند، گفت: گرچه آزادسازي صادرات كلينكر در مفهوم آزادسازي اقتصادي كار پسنديده‌اي است، اما نمي‌تواند در شرايط كنوني راهگشا باشد و به شركت‌هاي سيماني كمك كند، ولي آزادسازي صادرات سيمان به طور قطع سيماني‌ها را با تحولاتي روبه‌رو خواهد كرد.
در كوتاه‌مدت تاثيرگذار نيست
مديرعامل هلدينگ سيماني غدير هم درباره تاثيرات آزادسازي صادرات كلينكر گفت: اين اتفاق در كوتاه‌مدت تاثيري در فروش و سود شركت‌هاي سيماني ندارد.
علي‌محمدبد افزود: بازاريابي صادراتي محصولي همچون كلينكر دست‌كم 3 تا 4ماه به طول مي‌انجامد و نبايد اين انتظار را داشت كه توليدكنندگان سيمان در كوتاه‌مدت از محل آزادسازي صادرات كلينكر متاثر شوند. وي با بيان اين‌كه در بلند‌مدت اين اقدام بر روي فروش و سود شركت‌هاي سيماني اثرگذار خواهد بود، تاكيد كرد: آزادسازي صادرات كلينكر بايد زمينه‌اي شود تا صادرات سيمان نيز آزاد شود.
 به گفته وي، با صادرات سيمان ارزش افزوده بيشتري نصيب كشور مي‌شود، حال آن‌كه كلينكر در كشورهاي همجوار به دليل عدم وجود امكان سايش و فرآوري داراي بازار خوبي نيست و ما بايد در خليج‌فارس و كشورهاي ديگر به دنبال بازاريابي باشيم، در شرايطي كه صادرات سيمان به كشورهاي همسايه به دليل راه زميني مي‌تواند به راحتي و با كمترين هزينه صورت پذيرد.
عربستان رقيب ايران در صادرات سيمان
وي گفت: براي جلوگيري از توقف طرح‌هاي توسعه شركت‌هاي سيماني بايد صادرات سيمان آزاد شود.
به گفته بد، كشورهايي همچون عربستان در حال راه‌اندازي چندين واحد توليدي سيمان هستند و اگر ما بازارهاي صادراتي همچون عراق و افغانستان را به دست نياوريم، به زودي عربستان در اين بازارها نفوذ پيدا مي‌كند.
آزادسازي، خوب است ولي كافي نيست
مدير عامل سيمان هرمزگان نيز گفت: در شرايط عادي آزادسازي صادرات كلينكر مي‌توانست كارسازتر باشد.
رباني با بيان اين كه آزادسازي صادرات كلينكر در شرايط كنوني براي حل مشكلات صنعت سيمان خوب است اما كافي نيست، گفت: هم اكنون توليدكنندگان سيمان با مشكل فروش مواجه هستند و صادرات اين محصول با توجه به عوارض 100هزار توماني به صرفه نيست، اما آزادسازي صادرات كلينكر نيز مي‌تواند در فروش و سود شركت‌هاي سيماني اثرگذار باشد.
آسياي شرقي و آفريقا بازارهاي صادراتي جديد
وي در پاسخ به اين پرسش كه آيا براي صادرات كلينكر بازار هدف مناسبي وجود دارد؟ گفت: شركت‌هاي سيماني از جمله سيمان هرمزگان تاكنون به كشورهايي همچون بنگلادش، امارات و آفريقا صادرات داشته است، بنابراين آزادسازي صادرات كلينكر نيز مي‌تواند در اين بازارها صورت بگيرد، با اين وصف اين اتفاق در فروش و سود شركت‌هاي سيماني بي‌تاثير نيست.
به گفته رباني، صادرات كلينكر و رقابت با توليدكنندگان خارجي با توجه به بحران اقتصاد جهاني مشكل است، ولي در هرحال بايد شركت‌هاي سيماني تلاش كنند تا در اين زمينه اقداماتي را انجام دهند.
مدير عامل سيمان هرمزگان تاكيد كرد: با توجه به شرايط جغرافيايي اين شركت سيماني، صادرات كلينكر براي اين شركت مناسب است.
ارزش افزوده را از كشور نگيريم
مديرعامل سابق سيمان ايلام نيز درباره آزادسازي صادرات كلينكر گفت: با توجه به اين كه امكان صادرات سيمان در كشور وجود دارد، صادرات كلينكر ارزش افزوده اقتصادي را از كشور مي‌گيرد.
منصور قدمي مديرعامل كنوني پروژه سيمان گيلان سبز با بيان اين كه كشورهاي همسايه ايران امكان فرآوري و سايش سيمان را ندارند، گفت: در صورتي كه تقاضاي صادرات كلينكر هم وجود داشته باشد، شرايط نگهداري آن به‌گونه‌اي است كه در حين حمل جهت صادرات اگر رعايت نشود از كيفيت محصول مي‌كاهد و از اين‌رو اگر محصول با كيفيت كم صادر شود، از مقبوليت محصولات صادراتي ايران در كشورهاي خارجي كاسته مي‌شود.
مثل چيني‌ها نشويم
به گفته وي، كيفيت كلينكرهاي توليد شده از سوي شركت‌هاي ايراني، در حد قابل قبولي است،‌ حال آن كه كلينكرهاي چيني از كيفيت مناسب برخوردار نيستند و ما نبايد كاري كنيم كه كلينكرهاي توليدي ايراني پس از صادرات با افت كيفيت مواجه شود و راه حل آن هم صادرات محصول نهايي يعني سيمان است.
وي افزود: آزادسازي صادرات كلينكر در شرايط موجود كمك قابل توجهي به توليدكنندگان سيمان نمي‌كند و براي بهبود شرايط بايد عوارض صادرات سيمان حذف شود.

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 104254244 نفر
  مراجعین امروز  : 162197 نفر