چگونه در ژورنال‌های علمي‌‌‌اقتصاد مقاله منتشر کنیم؟

جیوانی فاکینی
تلخیص: علی سرزعیم
پیش از هر چیز باید در باب اهمیت انتشارات مقالات علمي‌‌‌در مجلات آکادمیک اقتصاد مطالبی را عرضه کرد. امروزه عرصه آکادمیک عرصه‌ای بیش از پیش رقابتی گردیده و کرسی‌های استادی دانشگاه کمتر از تعداد کسانی است که دارای مدرک دکترا اقتصاد هستند. از اینرو رقابتی سخت برای تصاحب این کرسی‌ها ایجاد شده است.

اگرچه بخشی از وظایف محوله به اساتید دانشگاه تدریس است، اما این تنها بخش کوچکی از وظایف آنها را تشکیل مي‌‌‌دهد و وظیفه اصلی آنها که همانا تحقیق باشد را منتفی نمي‌‌‌کند. لذا معیار اصلی سنجش و ملاک اصلی ارزیابی افراد در عرصه آکادمیک توان تحقیق و پژوهش آنها است که بر حسب معیار تعداد مقاله منتشر شده در مجلات مورد ارزیابی قرار مي‌‌‌گیرد. اگر کسانی به عنوان استاد دانشگاه در دانشگاه‌های خارجی به کار گرفته شوند، تمدید قراردادشان منوط به بررسی تعداد مقالاتی است که در این فاصله زمانی منتشر کرده‌اند. همچنین ارتقای اساتید دانشگاه از مربی به دانشیار و پس از آن از دانشیار به استادیار و نهایتا استاد تمام همگی بر حسب تعداد مقالاتی تعیین مي‌‌‌گردد که توسط آنها منتشر شده است.
اصولا دانشجویان دکترا، موظفند در دوره عالی خود یک تحقیق علمي‌‌‌که همان رساله دکترای آنها باشد انجام دهند. حال باید چگونه رساله‌ای تدوین کرد که دکترهای جوان را در انتشار مقالات علمي‌‌‌یاری رساند؟ دو اسلوب در این عرصه دیده مي‌‌‌شود. یک اسلوب در رشته علوم سیاسی رایج است. در رشته علوم سیاسی افراد تز دکتری خود را به شکل کتاب مي‌‌‌نویسند و نهایتا آن را به شکل کتاب منتشر مي‌‌‌کنند. در علوم سیاسی، کتاب‌ها اهمیت دارند اما در رشته اقتصاد کتاب نوشتن چندان اهمیتی ندارد و معیار ارزیابی تعداد مقاله منتشر شده است. نتیجه مستقیمي‌‌‌ که از این حرف گرفته مي‌‌‌شود این است که تزهای دکترای خود را به شکل سلسله مقالاتی یا فصل‌هایی بنویسید که هرکدام را بتوان جداگانه به مجلات علمي‌‌‌گوناگون ارسال کرد. همچنین به شکلی که بتوان برخی فصول را حتی قبل از اتمام کل رساله به شکل مقاله درآورد و به مجلات ارسال کرد تا چنانچه این مقاله چاپ شد بتواند شما را در یافتن شغل بلافاصله پس از فارغ‌التحصیلی یاری رساند. اصولا باید بتوان چیزی حدود 2 یا 3 مقاله از یک تز دکترا بیرون آورد که قابل چاپ در مجلات علمي ‌‌‌باشد.
اندازه مقالاتی که از تزهای دکترا استخراج مي‌‌‌شود، نباید خیلی طولانی باشد. ترجیحا تعداد صفحات یک مقاله آکادمیک باید چیزی بین 20 تا 25 صفحه باشد. هرچه مقاله موجز‌تر باشد سریع‌تر خوانده مي‌‌‌شود و نظر نهایی داور سریع‌تر به‌دست مي‌‌‌آید. همچنین هرچه شما در مقاله خود مطالب بیشتری بگویید، احتمال اینکه خطاهای بیشتری در آنها یافت شود، افزایش مي‌‌‌یابد. لذا مقالات کوتاه‌‌‌‌تر احتمال قبولی بیشتری دارند و احتمال اینکه داوران تقاضای تجدیدنظر از نویسنده کنند کمتر مي‌‌‌گردد.
نکته دیگری که باید در مورد انتشار مقالات مورد توجه قرار داد، دوره زمانی پیش روی انتشار مقالات است. در بهترین و خوش بینانه ترین حالت، حداقل یک سال به طول مي‌‌‌انجامد تا مقاله‌ای که صددرصد درست و بدون اشکال است به چاپ برسد. اما در حالت متوسط این رقم چیزی حدود 3 سال است. عامل مهم دیگر در انتشار مقاله بده بستان میان کمیت و کیفیت مقالات است. هر فرد آکادمیک باید در رزومه خود تعداد زیادی مقاله منتشره داشته باشد. در عین حال باید این مقالات در ژورنال‌های معتبر و معروف به چاپ رسد. لذا یک رابطه بده بستان برقرار مي‌‌‌گردد. اگر شما بخواهید مطلب مهمي‌ ‌‌که بتواند در بهترین ژورنال‌های اقتصادی به چاپ برسد، تهیه کنید زمان زیادی را از دست خواهید داد و زحمت مضاعفی را متحمل خواهید شد. از سوی دیگر اگر تعداد مقاله زیادی در نشریات دست چندم و کم اعتبار چاپ کنید، تعداد آنها وزن رزومه شما را زیاد نمي‌‌‌کند. لذا باید تعادلی میان تعداد مقالات علمي ‌‌‌و کیفیت آنها برقرار کنید. اگر از رساله دکتری خود چند مقاله استخراج کردید، همه را به یک ژورنال نفرستید چرا که وقتی دیگران رزومه شما را بررسی مي‌‌‌کنند، ممکن است که با خود بگویند این فرد دوستی در این نشریه دارد که به آسانی در آنجا مقاله منتشر مي‌‌‌کند! لذا سبد مقالات خود را متنوع کنید! در میان مقالات خود ببینید که به کدام اطمینان بیشتری دارید. آنها را به مجلات معتبر‌تر و با پرستیژ‌تر بفرستید و مقالاتی که ضعیف‌‌‌‌تر هستند را به مجلات ضعیف‌‌‌‌تر و این ریسک را نکنید که همه را به مجلات عالی و خیلی معروف بفرستید. اصولا نرخ پذیرش مقاله در مجلات خوب (نه عالی!) چیزی در حدود 15درصد است. یعنی حدود 85درصد مقالاتی که برای مجلات خوب اقتصادی ارسال مي‌‌‌شود، رد مي‌‌‌شوند. حال با توجه به این واقعیت که برای رقابت در عرصه آکادمیک ناگزیر از انتشار سالی یک مقاله علمي‌‌‌ هستید، به این نتیجه مي‌‌‌رسید که باید در هر سال 7 مقاله علمي‌‌‌در حال ارزیابی توسط داوران داشته باشید تا حداقل یکی از آنها به چاپ برسد و در رزومه شما وارد گردد.
حال مقاله علمي ‌‌‌را چگونه تنظیم کنیم؟ توصیه من این است که مقدمه و نتیجه‌گیری را در آخر کار بنویسید، چون این دو بخش مهم‌ترین بخش‌های مقاله هستند و بیش از بقیه مقاله با دقت مورد توجه قرار مي‌‌‌گیرند. نخست مدل‌های خود را درست کنید و تست‌ها را انجام دهید و از صحت آنها اطمینان خاطرحاصل کنید و آنها را به شکل مقاله درآورید آنگاه با دقت روی تک تک کلمات و اصطلاحات، مقدمه و نتیجه را بنویسید. به عبارت دیگر نوشتن مقدمه و نتیجه باید زمانی معادل با کل زمان صرف شده برای دیگر بخش‌های مقاله را به خود اختصاص دهد. این امر نشان دهنده اهمیت نگارش مقدمه و نتیجه است.
در مقدمه چه چیزهایی باید گفت. در مقدمه باید نشان دهید که مساله‌ای مهم را مشاهده کرده‌اید و راه حل مشخص و جالبی دارید. مقدمه نباید طولانی باشد. سه صفحه کافی است. در آن انگیزه اصلی خود را بیان کنید. کارهایی که شده را مرور کنید و خلاصه‌ای از کاری که مي‌‌‌خواهید انجام دهید را بیان کنید. به کارهای کسانی که فکر مي‌‌‌کنید داور مقاله شما خواهند شد ارجاع دهید و کارهای آنها را قدر بنهید.
در متن اصلی مقاله از علائم رایج در اقتصاد استفاده کنید. گاهی مقاله‌ای تئوریک مي‌‌‌نویسید. در این موارد تلاش کنید که از اشکال و نمودارهایی استفاده کنید که مقصود شما را بهتر نشان دهد. صرف مقاله تئوریک ملال‌آور است. سعی کنید که تعادلی میان کار تئوریک و کار آماری برقرار کنید. یک مقاله تئوریک باید اثبات کند که چیز جدیدی عرضه کرده است. مقاله تجربی باید تئوری خاصی که راهبر عملش بوده را نشان دهد. در مورد سبک نگارش مقاله نیز باید به این مساله توجه داشت که انگلیسی‌زبان‌ها معمولا از جملات خیلی طولانی خوششان نمي‌‌‌آید. مطالب خود را به پاراگراف‌های مختلف تقسیم کنید و به سازگاری میان آنها توجه کنید. معمولا در هر صفحه باید سه پاراگراف وجود داشته باشد. اگر مقاله تئوریک مي‌‌‌نویسید، از قضایا، فرضیات و چیزهایی مانند آن استفاده کنید که نتایج به‌دست آمده را خلاصه کنید و پشرفت‌های گام به گام مقاله را روشن سازید. معادلات باید شماره داشته باشد تا دنبال کردن آنها آسان باشد اما در این کار افراط نکنید. درمقالات تجربی، تست‌های صورت گرفته را در یک جدول خلاصه کنید. بیش‌تر از شش جدول به این شکل مناسب نیست. در مقاله خود به دیگر مقالات خود اگربه جا هست، ارجاع دهید خصوصا مقالات مهم خود را زیرا داور متوجه مي‌‌‌شود که شما چندین مقاله داشتید و فردی نیستید که دست کم گرفته شوید. اما مراقب باشید که در این کار افراط نکنید. در مقاله خود بیش از حد ارجاع ندهید. یک مقاله خوب به طور متوسط به 15 تا 20 مقاله و منبع دیگر ارجاع مي‌‌‌دهد.
وقتی مقاله خود را نوشتید باید آن را عرضه کنید و به جامعه معرفی کنید. به همین دلیل بهتر است که آن را در جاهای مختلف و سمینارها عرضه کنید. بازخوردهایی که از این جلسات مي‌‌‌گیرید به شما کمک مي‌‌‌کند تا اشکالات اصلی کار خود را در یابید قبل از اینکه شش ماه منتظر نظر داور شوید تا به همین اشکالات برسید. اگر بتوانید مقاله را در جمعی از افرادی که در این حوزه کار مي‌‌‌کنند عرضه کنید بازخوردهای بهتری خواهید گرفت. سمینارهای بزرگ برای این مقصود مناسب نیستند زیرا زمان کمي‌‌‌را به هر سخنران اختصاص مي‌‌‌دهند. این سمینارهای بزرگ بیش‌تر برای شبکه‌سازی مناسب هستند.
مساله بعدی پس از آنکه مقاله نوشته شد این است که آن را به کدام مجلات ارسال کنیم؟ اولین سوال این است که آیا آن را به مجلات علمي‌‌‌عمومي‌‌‌که همه گونه مقاله اقتصادی چاپ مي‌‌‌کنیم ارسال کنیم یا مجلات علمي‌‌‌اقتصادی که فقط در یک حوزه بسیار تخصصی خاص مقاله چاپ مي‌‌‌کنند؟ در رابطه با این سوال، میان شیوه رایج در آمریکا و اروپا تفاوت‌هایی دیده مي‌‌‌شود. از پنج مجله بر‌تر اقتصادی دنیا که همانا مجله مرور اقتصادی آمریکا (AER)، اکونومتریکا، مجله اقتصاد سیاسی (JPE)، مروری بر مطالعات اقتصادی (RES) که بگذریم، آمریکایی‌ها ترجیح مي‌‌‌دهند مقالات تخصصی در مجلات علمي‌‌‌کاملا تخصصی چاپ شوند در حالیکه در اروپا این گرایش هست که مقالات مستقل از موضوع آنها در مجلات علمي‌‌‌بر‌تر اروپایی یعنی مجله اقتصادی (EJ)، مجله انجمن اروپایی اقتصاد (JEEA)، مرور اقتصادی اروپایی (EER) منتشر شوند.
غیر از نکته کلی فوق، باز سوال قبل به قوت خود باقی است که مقالات خود را برای چاپ به کدام نشریه بفرستیم. پاسخ ابتدایی این است که هرچه وزن نشریه‌ای که مقاله در آن چاپ مي‌‌‌شود بیش‌تر باشد، اعتبار نویسنده بیش‌تر خواهد شد. لذا تا جای ممکن مقالات خود را به مجلات علمي‌‌‌بر‌تر اقتصادی ارسال کنید. رتبه‌بندی‌های مختلفی برای تعیین برتری یا فروتری مجلات اقتصادی عرضه شده که از آن میان چهار رتبه‌بندی اعتبار و اشتهار بیشتری دارد. رتبه‌بندی اول، رتبه‌بندی مبتنی بر میزان ارجاع در علوم اجتماعی  است. این رتبه‌بندی هر سال به این مساله نگاه مي‌‌‌کند که در مقالاتی که در مجلات مختلف منتشر مي‌‌‌شود، به کدام مقالات ارجاع شده و میزان ارجاع چقدر بوده است. بر حسب اینکه مقاله مذکور در کدام نشریه منتشر شده باشد، امتیازی به آن نشریه علمي‌‌‌داده مي‌‌‌شود. در نهایت این امتیازها جمع بسته شده و بر اساس آن یک رتبه‌بندی عرضه مي‌‌‌شود. عیب این نوع رتبه‌بندی این است که کاری به اعتبار مجلاتی که ارجاع مقالات منتشر در آنها را ارزیابی مي‌‌‌کند ندارد. حسن این رتبه‌بندی این است که دائما یعنی هرسال به روز مي‌‌‌شود و با نگاه به آن مي‌‌‌توان فهمید که کدام مجله در حال رشد و کدام در حال تنزل است. رتبه‌بندی دوم توسط کالایتزیداکیس  و همکارانش صورت گرفته که در سال 2003 در نشریه انجمن اقتصادی اروپا منتشر شد. این رتبه‌بندی بسیار جامع است و حدود 170 نشریه علمي‌‌ ‌اقتصادی را در بر مي‌‌‌گیرد و معیار رتبه‌بندی‌اش این است که هر نشریه چقدر در شکل گیری علم اقتصاد موثر بوده است. برای این مقصود روش بسیار مفصل و طولانی و جامعی را انتخاب کرده است. اشکال این رتبه‌بندی این است که کمي‌‌‌به مجلات تئوریک و اقتصادسنجی سوگیری دارد و این قبیل مجلات را در مقایسه با مجلات کاربردی‌‌‌‌تر اقتصاد در رتبه بالاتری قرار داده است. در جدول زیر این رتبه‌بندی آمده است.
 رتبه‌بندی سوم از آن کوردزیاکی و یو  است که در مجله تحلیل اقتصادی و سیاست گذاری برکلی  در سال 2006 منتشر گردید. این رتبه‌بندی بسیار جامع است و مجلات را از سه لحاظ یعنی میزان تاثیر گذاری آنها در علم اقتصاد، میزان تاثیرگذاری آنها بر سیاست‌گذاری‌ها و نهایتا میزان تاثیرگذاری کلی آنها رتبه‌بندی کرده است. رتبه‌بندی چهارم رتبه‌بندی موسسه تینبرگن است. در این رتبه‌بندی، مجلات نمرات AA، A، B، BB مي‌‌‌گیرند. تنها پنج مجله بر‌تر اقتصادی جهان، نمره AA دارند. مجلات بیشتری رتبه A دارند که انتشار مقاله در آنها نیز اهمیت بسزایی دارد. البته در مجلاتی که در رتبه‌بندی B قرار گرفتند، مقالات بسیار مهم از افراد شاخص نیز چاپ مي‌‌‌شود. مجلات دارای رتبه A و B در جدول زیر آمده است:
  رتبه‌بندی‌هاي مذکور گفته شد تا به بتوان به این سوال جواب داد که مقاله خود را به کجا ارسال کنیم؟ فرض کنید که هر سال پنج مقاله در حال بررسی دارید. حال اولین توصیه این است که سبد مقالات خود را متنوع کنید و ترجیحا همه را به یکجا نفرستید. وقتی مي‌‌‌خواهید در مورد ارسال مقاله‌تان تصمیم گیری کنید، به این مساله فکر کنید که موضوع مقاله شما بیش‌تر در کدام نشریات مورد بررسی قرار مي‌‌‌گیرد. از ارسال مقاله به مجلاتی که قبلا به طور مرتب مقالات قبلی‌تان را رد کرده احتراز کنید زیرا ممکن است که کسی آنجا باشد که از شما خوشش نمي‌‌‌آید.
اگر مقاله‌تان را ارسال کردید و داور به شما گفت که باید در بعضی جاها تجدیدنظر کنید، این را یک پاسخ خیلی خوب تلقی کنید! وقتی ایرادات را دریافت کردید بلافاصله شروع به اعمال آنها کنید زیرا در برخی نشریات اگر ارسال مجدد مقاله از یک زمانی بگذرد باید مجددا پولی برای ارزیابی و چاپ مقاله پرداخت کنید. کمي‌‌‌ در مورد اینکه اصلاحات را چگونه انجام دهید، فکر کنید. اگر اصلاحات مذکور غیرقابل اجرا به نظر مي‌‌‌رسد با یک فرد با تجربه و با سابقه در دانشکده خود مشورت کنید و نظر او را نیز جویا شوید. در نامه‌ای که به داور مي‌‌‌نویسید بسیار دقیق و مشخص و مودبانه اصلاحاتی که انجام داده‌اید را یادآور شوید. اگر این نکات را برای داور روشن نکنید ممکن است که داور با بی‌حوصلگی آن را رد کند. از این رو در مورد کلمات مورد استفاده در این نامه کمي‌ ‌‌تامل کنید.
نحوه نگارش انگلیسی مقاله خیلی مهم است. لذا در اوایل کار خود مي‌‌‌ارزد که آن را برای یک ویراستار بفرستید. مقاله خود را پیش از ارسال با دیگران در میان بگذارید، اما در عین حال مراقب باشید که ایده‌های شما دزدیده نشود. برای جلوگیری از این امر، توصیه مي‌‌‌شود که سریع مقاله خود را با ذکر تاریخ در وب‌سایت خود بگذارید. به کنفرانس‌ها بروید و مقاله خود را معرفی کنید و به دیگران بشناسانید. ارزیابی‌هایی که داوران مجلات خوب مي‌‌‌فرستند بسیار ارزشمند است. گاهی هم آدمي ‌‌‌گرفتار داوران تنبل و بی‌حوصله مي‌‌‌شود. اگر ایده‌ای که مي‌‌‌خواهید در مقاله عرضه کنید، کاملا برخلاف جریان حاکم است و حرف بسیار جدید است، باید کسی را در تیم داوری مجله بیابید که از شما حمایت کند تا مقاله شما بتواند منتشر گردد. گاه داوران قبل از ارزیابی از طریق اینترنت مي‌‌‌بینند که چه کسی این مقاله را نوشته و ارزیابی شان تحت تاثیر این مساله قرار مي‌‌‌گیرد، اما واقعیت این است که در برخی مجلات نام نویسندگان از مقاله جدا مي‌‌‌شود تا چنین سوگیری‌هایی در قضاوت داوران وارد نشود.
یکی از دلایل رد شدن مقاله‌ها کپی کردن و تکرار کردن مقالات دیگران است. امروزه همه مجلات نرم افزارهایی دارند که به سرعت مي‌‌‌فهمند یک مقاله چقدر کپ زده شده است. عامل دیگری که موجب رد شدن مقاله مي‌‌‌شود این است که یک مقاله را به چند مجله مي‌‌‌فرستند و این مساله به سرعت مشخص مي‌‌‌شود. گاه جوانان با دریافت اولین جواب‌های منفی به لحاظ روحی افسرده مي‌‌‌شوند اما باید بدانند که دریافت جواب‌های منفی قاعده بازی است.
گاه چند جواب مختلف از داورهای مختلف مي‌‌‌گیرید. شما مي‌‌‌توانید ادله یک داور را علیه یک داور دیگر به کار گیرید و تلاش کنید تا آن داور را متقاعد سازید. گاه جواب منفی مي‌‌‌گیرید اما باید بتوانید داور را متقاعد کنید که مجددا مقاله را بررسی کند. این رفت و برگشت‌ها گاه آنقدر طول مي‌‌‌کشد که خسته کننده مي‌‌‌شود. مثلا مقاله‌ای بوده که هفت سال طول کشیده تا نهایتا به چاپ رسیده است. گاه این فرآیند آن قدر طول مي‌‌‌کشد که داده‌های جدید به‌دست مي‌‌‌آید و داور مي‌‌‌خواهد حال با داده‌های جدید مجددا مدل را اجرا كند که این امر مي‌‌‌تواند کل نتایج مقاله را تغییر دهد. در برخی مجلات این اجازه به نویسنده مقالات داده مي‌‌‌شود که بگویند چه کسانی را نمي‌‌‌خواهند به عنوان داور مقاله قرار دهند، چرا که ممکن است برخی به خاطر اغراض شخصی مقالات دیگران را رد کنند.

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 104256052 نفر
  مراجعین امروز  : 212 نفر