مناظره دو رييس سازمان مديريت و برنامه‌ريزي و مقايسه عملكرد دو دولت
ستاري‌فر: دولت خاتمي در 8 سال يك متمم بودجه نداشت

رهبر: در سال‌هاي گذشته هزينه‌هاي عمراني سه برابر قيمت تمام شده بوده است
دنياي اقتصاد- يكشنبه شب بخش دوم مناظره روساي سازمان مديريت و برنامه‌ريزي دولت‌هاي خاتمي و احمدي‌نژاد پخش شد. گرچه موضوع اصلي برنامه در اين دو شب نامه انتقادي 57 اقتصاددان به رييس‌جمهوري بود، اما در برنامه يكشنبه شب بيش از هر چيز عملكرد دو دولت مقايسه شد و در وهله دوم برنامه چهارم توسعه از سوي فرهاد رهبر نقد شد و محمد ستاري‌فر از آن دفاع كرد.

رهبر بر اين گمان پاي مي‌فشرد كه پس از تغييرات شوراي نگهبان و مجلس هفتم در لايحه برنامه چهارم كه در دولت هشتم و مجلس ششم تصويب شده بود، هماهنگي ميان اهداف برنامه و جداول آن وجود ندارد. اما ستاري‌فر با رد اين نظر به اين دليل كه تغييرات، چندان اساسي نبوده است كه مغايرتي حادث شود، به فرهاد رهبر و دولت انتقاد كرد كه اولين وظيفه دولت برنامه‌ريزي است و اگر دولت نهم، قانون برنامه چهارم را كارآمد يا كارشناسي نمي‌داند، مي‌بايست آن را اصلاح مي‌كرد نه اينكه بعد از دو سال عملكرد مغاير، قانون را زير سوال ببرد.
محمد ستاري‌فر در آغاز بحث با اشاره به سخنان شب گذشته فرهاد رهبر كه گفته بود به لحاظ كاركردي و اوضاع و احوالي كه داريم دولت كوچك، مناسب وضعيت فعلي اقتصاد ايران نيست، گفت: در ادبيات قانوني چشم‌انداز و سياست‌هاي كلي و همچنين ابلاغيه اصل 44، نظام دنبال «دولت متناسب» است و در قانون برنامه چهارم نيز ما دولت متناسب داريم و نه بحث دولت كوچك و بزرگ.
وي افزود: دولت متناسب، دولتي است كه نسبت به انجام وظايف حاكميتي خود به نحو احسن اقدام كند و تصدي‌هاي اجتناب ناپذير را كارآمد اداره كند و به دور از خطاي مداخله در كار مردم غفلت در كار خود باشد.
ستاري‌فر خاطرنشان كرد: بنابراين در ادبيات قانوني بخصوص ابلاغيه مقام معظم رهبري از بحث دولت هدايتگر، آينده‌نگر، فرصت ساز، مشاركت‌جو، تعامل‌گرا با شهروندان و با عوامل اقتصادي و اجتماعي كشور صحبت مي‌شود.
وي اضافه كرد: بحث دولت كه جناب رهبر خيلي روي آن متمركز شده‌‌‌اند، نمي‌دانم در كجاي ادبيات برنامه آمده است؟
وي با اشاره به ارقام هزينه‌هاي ارزي گفت: دكتر رهبر فرمودند در جدول شماره 4 بندي آمده كه به دولت اجازه مي‌دهد كه هر مقدار ارزي را كه وجود دارد استفاده كند.
ستاري فر اظهار كرد: با جناب زنگنه به مدت دو ماه در مورد قيمت و مقدار نفت بحث داشتيم. وزارت نفت پيش‌بيني مي‌كرد كه قيمت نفت در طول برنامه چهارم زير 20دلار است، اما سازمان مديريت بين 20 تا 30دلار برآورد مي‌كرد.
وي ادامه داد: در نهايت با بحث‌هايي ميان نه تن از وزرا و با حضور جناب خاتمي، جدول شماره هشت طراحي شد. آنچه در جدول شماره 4 بيان شده فروض اساسي در برنامه چهارم است.
وي در ادامه خاطرنشان كرد: در ادامه مواردي از جمله كاهش تدريجي فروش اوراق مشاركت و رساندن آن به صفر، محدود كردن رشد اعتبارات جاري‌ به 10درصد، حذف تدريجي منابع حاصل از واگذاري شركت‌هاي، دولتي و تامين تدريجي كل اعتبارات هزينه‌اي از منابع غيرنفتي بودجه آمده است.
ستاري‌فر خطاب به فرهاد رهبر گفت: 6 بند در اينجا مطرح شده كه قانونگذار تصويب كرده و يك تبصره در انتهاي آن آمده و عنوان شده موارد مندرج در جدول بر اساس تحولات شاخص‌هاي كلان اقتصادي تعديل مي‌شود.
وي افزود: استحضار داريد كه در اينجا 15ميليارد آورديم و در 895تومان ضرب شده است. الان اگر شما رييس سازمان مديريت بوديد و دلار 927تومان بود آن را در اين ميزان ضرب مي‌كرديد. منظور از تعديل‌ها اين است نه اينكه فروض اساسي تعديل شود.
وي افزود: اين موارد كه در جدول شماره هشت در روزنامه رسمي آمده، دركميسيون مجلس و در حضور مقام رهبري بحث شده و خواستم بگويم در شهريور 80 در زمان تشكيل كابينه دوم آقاي خاتمي، مقام رهبري فرمودند كه من دو توقع دارم يكي در مورد خودكفايي گندم سازمان مديريت و وزارت جهاد كشاورزي اقدام اساسي كنند و ديگر اينكه اقدام اساسي براي كاهش وابستگي به نفت صورت گيرد.
ستاري‌فر با اشاره به صحبت مقام رهبري دراين مورد كه اگر جايي اشتباه كرديم با صراحت بنويسيم تا اصلاح شود، افزود: اگر ابلاغيه مشكلي دارد نامه به مقام رهبري نوشته شود كه 5-4 تا از بندهاي مهم از ابلاغيه سياست‌هاي كلي اصلاح شود.
وي با اشاره به اينكه بحثي كه مطرح مي‌كنم مربوط به دولت خاصي نيست و به طور كلي به مجموع اقتصاد كشور (دولت و مردم) باز مي‌گردد، گفت: در زمان آقاي هاشمي در آستانه صلح و ويرانه‌هاي جنگ بوديم در دو سال اول اين دولت 30ميليارد دلار داشتيم.
وي افزود: در دو سال اول آقاي خاتمي بحران سررسيد بدهي‌ها، كاهش قيمت نفت و خشكسالي‌ها بوده كه 29ميليارد دلار داشتيم.
ستاري فر تصريح كرد: در دو سال آقاي احمدي نژاد دستاوردهاي اصلاحي 16 سال قبل، زيرساخت‌ها، عسلويه، سدها، پتروشيمي‌ها آماده شده و 120ميليارد دلار دريافت كرديم.
وي در ادامه گفت: يعني در مرداد ماه امسال 120ميليارد دلار منابع ارزي است با توجه به اينكه مساله حاد نيز در اقتصاد مانند زمان جنگ و بحران سررسيد بدهي‌ها وجود ندارد.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: الان كه 120ميليارد دلار منابع ارزي داريم بنا بوده با توجه به چشم‌انداز و سياست‌هاي كلي بهتر كار كنيم.
رييس اسبق سازمان مديريت و برنامه‌ريزي گفت: متر سنجش من متر قانون است و مي‌گويم ما در سه سال 80، 81 و 82 رشد اقتصادي 5/6، 7 و 1/7درصد داشتيم و بنا بوده با اين منابع ارزي گسترده‌تر به حداقل 4/8درصد برسيم.
فرهاد رهبر در دومين شب مناظره با ستاري‌فر سخنان خود را اينگونه آغاز كرد كه فكر مي‌كنم كه بايد از آن چيزي كه در مناظره قبلي گفتم عدول كنم و وارد حوزه اقتصاد سياسي شوم.
رهبر افزود: آقاي ستاري فر شما به رشد 7درصد و 8 درصد انتهاي برنامه سوم اشاره كرديد و گفتيد رشد 8درصد را در برنامه چهارم مبنا قرار داديم. ولي شما خوب مي‌دانيد كه رشد اقتصادي ما طي 8 سال اول 4درصد و طي 8 سال دوم نيز 4درصد بود. متوسط سالانه رشد اقتصادي در طي اين دو دوره 8 ساله 4درصد است. اگر متوسط رشد اقتصادي طي دوره 8 ساله 4درصد است، در آغاز حركت دولت‌ها هم ما رشد 6/1درصدي را تجربه كرديم. چطور مي‌توانيم انتقاد كنيم كه در دو سال اول برنامه رشد 5/5درصدي رشد مطلوبي نيست.
وي اظهار كرد: ما اگر درآمد ارزي 30ميليارد دلاري مي‌دهيم، بايد 40ميليارد دلار بدهي را هم ببينيم و 40ميليارد دلار سرمايه‌گذاري هم كه امروز داريم بازپرداخت اين بدهي‌ها را مي‌كنيم از همين محل اين را هم ببينيم. در شرايط امروز اقتصاد خودمان ما گندم وارد كرديم، برنج وارد كرديم.
ما شرايطي را داشتيم پشت سر مي‌گذاشتيم كه بنا بود كه يك بودجه اضطراري در كنار بودجه طبيعي خودمان داشته باشيم. ما پيش‌بيني آينده مي‌كنيم و بر مبناي پيش‌بيني آينده داريم برنامه‌ريزي مي‌كنيم.
رهبر گفت: اكنون ما در حال جنگ هستيم، نه به صورت جنگ دهه 60 به شكل ديگري. جنگ يعني ما استراتژي تهاجمي در سياست خارجي خودمان كه دستاوردهاي بزرگي را به همراه داشته كه آن هم دسترسي به انرژي هسته‌اي است. به چه قيمتي مي‌خواهيم عوض كنيم. آقاي ستاري‌فر انصاف داشته باشيد؟ آيا مي‌توانيم اين دستاوردي را كه امروز ما در استراتژي سياست خارجي خود به دست آورديم به دلار ارزيابي كنيم. تحت اين شرايط ما نبايد اطمينان لازم را به مردم خودمان بدهيم بگوييم مردم مطمئن باشيد ما گندم شما را تامين مي‌كنيم؟ نبايد بگوييم مطمئن باشيد كه ما امنيت غذايي شما را فراهم مي‌كنيم؟
وي افزود: يكي از اين هزينه هايي كه من عرض كردم در 29 و يا 36ميليارد دلار كه جمع اين دو به كمتر از 60ميليارد دلار مي‌رسد كه 120ميليارد دلار نيست، بخش قابل توجهي از آن مربوط بوده است به حدود 10ميليارد دلار واردات بنزين. امروز دولت دارد برنامه‌ريزي مي‌كند براي اينكه اين 10ميليارد دلار را پس‌انداز كند براي امور ديگري كه اقتصاد به آن نياز دارد هزينه كند. همينطوري نياييم قضاوت كنيم با يك اطلاعات نه چندان صحيح و ذهن مردم را مغشوش كنيم.
اين استاد دانشگاه گفت: من سوالي داشتم از آقاي ستاري‌فر و آن اين است كه آيا همه هدفمان بايد رشد اقتصادي باشد. همان چيزي كه من در مناظره قبلي به آن اشاره كردم كه اگر توسعه و رشد اقتصادي را بدون در نظر گرفتن عدالت اجتماعي ببينيم، قطعا برنامه‌هاي توسعه‌اي ما با اختلال مواجه خواهد شد به دليل اينكه مردم تحمل نمي‌كنند.
فرهاد رهبر با اشاره به ساخت 96 بيمارستان 96 تخت خوابه گفت: من مي‌توانم به جرات به شما بگويم طي سال‌هاي گذشته هزينه‌هاي عمرانيمان 3 برابر قيمت تمام شده طبيعي و عادي خود بوده‌است. آيا اين اتلاف منابع نيست؟
ستاري‌فر با اشاره به اينكه گزارش‌هاي بانك جهاني و صندوق بين‌المللي پول برخي مواقع صحيح و برخي موارد نادرست است، افزود: اگر مسوولان يك كشور گزارش همكاري خود را به بانك جهاني ارائه كنند، آنها گزارش‌هايي تهيه مي‌كنند و مي‌گويند گزارش‌ ايران حسب نظر مسوولان اينچنين است.
ستاري‌فر افزود: با اين حال صندوق و بانك جهاني از وضعيت ساختار بودجه و چالش‌هاي اقتصادي ما نگران هستند.
وي خاطرنشان كرد: در طول دو سال 120ميليارد دلار دريافت كرديم و 80ميليارد دلار انرژي مصرف كرديم كه 200ميليارد دلار مي‌شود اگر كشورهاي چين، تركيه و هندوستان بخواهند 200ميليارد دلار درآمد داشته باشند، آن كشورها بايد 2000ميليارد دلار توليد كرده و به بازار جهاني عرضه كنند تا 10درصد آن عايدشان شود. ستاري‌فر گفت: خداوند متعال 200ميليارد دلار به ما داده و بايد به اندازه 2000هزار ميليارد دلار بتوانيم فرصت‌سازي و بستر رشد و توسعه در كشور را ايجاد كنيم. اين مقايسه‌ها است كه ما را نگران كرده است.
رييس اسبق سازمان مديريت و برنامه‌ريزي گفت: برخي مواقع گفته مي‌شود كه چرا نفت نتوانسته براي نظام برنامه‌ريزي و توسعه كشور ما در طول 55 سال، موجبات شادي و بالندگي را فراهم كند.
وي تاكيد كرد: نظم و سازمان ما مطابق با اين نعمت خداوندي قرار نگرفته است. بنابراين اين 200ميليارد دلار يك فرصت است كه بايد از اين فرصت استفاده مي‌كرديم.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: گفته مي‌شود رشد 5درصدي دولت نهم رشد خوبي است، در صورتي كه اگر سال‌هاي 80 و 81 با 5/17ميليارد دلار بودجه با 120 ميليارد دلار بودجه اين دو سال مقايسه شود، تفاوت‌ها مشخص مي‌شود؟
ستاري‌فر تاكيد كرد: رشد تنها براي دولت نيست و براي فعل و انفعالات متغير‌هاي اقتصادي و اجتماعي كل كشور است. ما چه كرديم؟ از دكتر رهبر خواهش مي‌كنم به دليل آشنايي افكار عمومي و كمك به دولت به ما بگوييد با 120ميليارد دلار درآمدي كه در طول 2 سال كسب شد، لبخند در چهره صنوف، پيمانكاران، كارخانه‌ها و خودرو‌سازان را در كجا مي‌بينيم؟
وي با اشاره به سخنراني احمدي‌نژاد در روز صنعت و معدن گفت: رييس‌جمهور گفتند گويا اين صنعتگران اميدي به خير ما ندارند. مي‌خواهم بگويم با اين 120ميليارد دلار چهره شاداب اقتصاد بر روي كالاي مسكن مردم، صنوف، نساجي‌ها و مردم است؟
وي ادامه داد: با اين 120ميليارد دلار است كه 8/1ميليون تن شكر، 2/1ميليون تن برنج، يك ميليون تن گندم مي‌آيد وزارت جهاد كشاورزي و كشاورزان اعتراض مي‌كنند. اين سرمايه خداوندي بايد به سرمايه بين‌ نسلي تبديل مي‌شد. اين جا را بازار بين‌المللي ميوه از شيلي، آفريقاي جنوبي، مصر و تركيه كرده‌ايم در حالي كه كشوري كه ادعاي تحقق چشم‌انداز را دارد بايد در اين كشور بازار فناوري شويم.
ستاري‌فر تاكيد كرد: نمي‌دانم چه كسي مدعي است كه رشد متوازن داريم. اگر كمي كم لطفي نكنيد و نگاه عميق‌تري به اسناد چشم‌انداز برنامه چهارم داشته باشيم، يك فصل تحت عنوان آمايش و توازن منطقه‌اي داريم.
وي گفت: در سال 80 در سازمان مديريت رديف توازن منطقه‌اي ايجاد كرديم. من به مناطق محروم مي‌رفتم و نزديك به 40هزار روستا را ديده‌ام.
اين استاد دانشگاه خطاب به فرهاد رهبر خاطرنشان كرد: مشكلي كه ما با شما و دوستان شما داريم، ادبيات غيرمكتوب است. هرچه كه در دوره قبل بوده رسما مكتوب شده و هر رقمي بگويم شما مي‌توانيد رد كنيد به همين جهت در برنامه چهارم اين متن نوشته شده است.
وي با اشاره به متن برنامه چهارم گفت: در اين متن آمده است كه رييس‌جمهوري تا پايان آذر ماه هر سال بررسي عملكرد موارد قانوني برنامه سياست‌هاي اجرايي، متغير‌هاي عمده كلان شامل توليد، سرمايه‌گذاري، تجارت خارجي، تراز پرداخت‌ها، بودجه بخش پولي، تورم، اشتغال و بيكاري، پيشرفت اسناد ملي، توسعه بخش و استاني، ارزيابي نتايج عملكرد و تعيين علل مغايرت با برنامه را مكتوب ارائه كند.
ستاري‌فر خاطرنشان كرد: اگر اين گزارش ارائه مي‌شد، مي‌توانستيم با استناد به اين گزارش يعني چشم در مقابل چشم آمار و رقم دهيم.
وي خطاب به دكتر رهبر گفت: اعدادي كه شما خوانديد حداقل از منظر سند قانون بودجه براي من عجيب است. ستاري‌فر ادامه داد: شما كه بودجه 84 و متمم‌ها را برديد 35ميليارد و 400ميليون دلار دريافت كرديد و گزارش سازمان مديريت و مركز پژوهش‌ها و سخنراني دوستان شما در مجلس موجود است.
وي افزود: بودجه سال 85 برخلاف آن عدد عجيبي كه فرموديد 44ميليارد دلار با متمم بوده و در روزهاي آخر دكتر توكلي و رييس‌جمهور نشستند و گفتند 5/2ميليارد دلار متمم چهارم مناسب نيست كه از حساب ذخيره ارزي برداشته شود و از طرح عمراني كاسته شود. عملكرد 43ميليارد دلار است يك عدد عجيب كه نه در لايحه است و نه در قانون بودجه و عملكرد. اين استاد دانشگاه تصريح كرد: عملكرد امسال را اگر بتوانيم انقباضي انجام دهيم حداقل 45ميليارد دلار است.
وي گفت: مستندات رسمي كجا است؟ گفته شده 10ميليارد دلار سرمايه‌گذاري خارجي آمده يا مصوب شده در حالي كه آنكتاد مي‌گويد زير يك ميليارد دلار است.
ستاري‌فر خاطرنشان كرد: مشكلي كه اقتصاد‌دانان و كارشناسان دارند، بحث آمار و ارقام پراكنده و غير مدون است. وي گفت: آقاي رهبر در جلسه گذشته مطرح كرديد، اگر دولت آقاي خاتمي پول داشتند آن را خرج مي‌كردند.
خدا را شكر تا پايان اسفند 82، حدود 6/22ميليارد دلار در حساب ذخيره‌ ارزي پول داشتيم. مبلغ 1/6ميليارد از آن را بابت يكسان سازي نرخ ارز (اندوخته بانك مركزي) و 4ميليارد دلار در دو سال تحت عنوان بند «م» براي طرح عمراني داده شده و 900ميليون دلار از حساب ذخيره برداشته و به فرهنگيان داده شد، در سال 82 حدود 5/11ميليارد دلار براي بخش خصوصي بود كه حدود 600ميليون دلار پرداخت كرده بودند. در سال 83، حدود سه ميليارد هم اضافه شد.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: آقاي دكتر رهبر از قانون بودجه 84 اشكال گرفتند و گفتند قانون بودجه‌اي كه آقاي خاتمي داده اشكال داشت. مي‌خواهيم بگويم آقاي دكتر رهبر عزيز! بودجه 85 را كه شما تنظيم كرديد چرا اين بودجه به 4 متمم ختم شد؟ آيا استحضار داريد كه در 8 سال دولت آقاي خاتمي يك متمم بودجه، دولت به مجلس تقديم نكرد.
وي تاكيد كرد: 90ميليارد دلار در اين سه سال داريم بيشتر خرج مي‌كنيم و دولت را ده‌ها كيلو چاقي مي‌كنيم بعد مي‌خواهيم با اصل 44 ده‌ها مثقال آن را لاغتر كنيم آيا اين شدني است؟
ستاري‌فر گفت: اين 90ميليارد دلاري كه دولت در ساختار بودجه هزينه مي‌كند بايد خرج وسعت بازار، اشتغال، توانمند شدن مردم مي‌شد.
در اقتصاد اعتقاد نداريم كه كار يك شبه مي‌شود.
وي عملكرد ارز در سال 83 را 6/22ميليارد دلار عنوان كرد و افزود:‌ 5/2ميليارد دلار براي يكسان‌سازي نرخ ارز تخصيص يافته بود.
رييس اسبق سازمان مديريت و برنامه‌ريزي گفت: بودجه جاري در سال 83 حدود 22هزار ميليارد تومان بود كه در 84 به 31هزار ميليارد تومان افزايش يافته و 85 حدود 40هزار ميليارد تومان شده است.
در ادامه برنامه فرهاد رهبر گفت: دنيا الان چيزي را پذيرفته به نام برنامه‌ريزي «غلطان» به اين معنا كه ما در سال عمل مي‌كنيم، برآورد مي‌كنيم، تصحيح مي‌كنيم و يك برنامه پنج ساله ديگري تنظيم مي‌كنيم و بر اساس آن روند خودمان را ادامه مي‌دهيم. آقاي ستاري‌فر مدام به سياست‌هاي كلي و فرمايش مقام معظم رهبري اشاره مي‌كنند. من سوال مي‌كنم در برنامه اول ، دوم و سوم ، مقام معظم رهبري سياست‌هاي كلي ابلاغ فرمودند در برنامه چهارم - چقدر ما توصيه‌هاي مقام رهبري را در درون برنامه‌هاي خود جا داديم. رهبر در ادامه گفت: من يك سوال مي‌پرسم مگر ما برنامه چهارم را بر مبناي سياست‌هاي كلي ابلاغ مقام معظم رهبري ننوشتيم. ماده 3 قانون برنامه چهارم كه در دولت تصويب شد در مجلس ششم تصويب و در مجلس هفتم تغيير كرد و آن بهره‌ مالكانه بود. بهره مالكانه يعني برگشتن به دامن انگليس كه در ماده 3 دولت تصويب شده بود.
وي ادامه داد: بهره مالكانه يك پديده خطرناكي بود كه نفت ملي شده ما را در دامن بيگانه قرار مي‌داد و سوال من اين است كه ما به سياست‌هاي كلي ابلاغيه مقام معظم رهبري اشاره مي‌كنيم. كجا مقام رهبري ابلاغ فرمودند كه ما نفت را كه ملي شده مجددا برگردانيم به وضعيت 50 سال گذشته خودش واقعا دور از شان است.
ستاري‌فر در پاسخ گفت: ماده 3 لايحه، افتخار دولت است كه شما گفتيد مايه خجالت است. وي گفت: در اين بند مطرح شده نفت يك ارزش ذاتي در زيرزمين دارد؛ به طور مثال اگر ارزش نفت 120ميليارد دلار و ارزش زير زمين 60ميليارد دلار باشد نام آن را ارزش ذاتي گذاشتيم.
ستاري‌فر گفت: در اين بند مطرح شده كه اين پول براي انفال بين نسل‌ها است و تعرض به آن در بين بودجه‌ها ممنوع است.

   نسخه چاپي      |        بازگشت    |     ارسال خبر به دوستان

وضعیت بازدید از سایت

  کل مراجعین   : 104238544 نفر
  مراجعین امروز  : 146773 نفر