|
تعداد مشاهده : 1249 بار
کد خبر :
DEN-
53143
تاريخ
چاپ :
چهارشنبه 13 تير 1386
|
دو رويكرد متفاوت براي عبور از سهميهبندي
علي ميرزاخاني
به نظر ميرسد درباب فضيلت سهميهبندي بنزين نسبت به شيوه سابق و اينكه اقدام جسورانهاي بوده است، آنچه ميبايست گفته شود به اندازه كافي در اين چند روز گفته شد.
ترديد نبايد كرد كه اين اقدام بزرگ به عنوان يكي از بزرگترين گامهاي اصلاح اقتصادي در تاريخ ايران ماندگار خواهد بود. اما آنچه نبايد فراموش شود، اين است كه سهميهبندي بنزين شروع يك فرآيند و حركت بزرگ است و توقف در آن بيمعنا است. اين سخن به اندازهاي واضح است كه شايد هيچكس مدافع ماندن در سهميهبندي نباشد.
براي عبور از سهميهبندي دو پيشنهاد تاكنون مطرح شده است، پيشنهاد اول عبارت از فروش بنزين آزاد در كنار بنزين سهميهاي و سپس افزايش سالانه قيمت سهميهاي به صورتي است كه بعد از چند سال اين دو قيمت بر هم منطبق شوند.اين حركت همان حركتي است كه قبلا هم طي ميشد.
ضمن اينكه حسن روند سابق اين بود كه بحث سهميهبندي در آن موضوعيت نداشت ولي معايب بسياري داشت كه به هر حال كنار گذاشته شد و شايسته نيست كه دوباره در اين دام گرفتار شويم.
پيشنهاد ديگر كه براي اولين بار از سوي دنياي اقتصاد ارائه شده است، غربال تدريجي دريافتكنندگان سهميه بنزين يارانهاي به نحوي است كه در انتهاي كار فقط تاكسيها و موارد كاملا مشابه عمومي مشمول دريافت سهميه بنزين يارانهاي باقي بمانند و تا همين مرحله در قيمت 100توماني بنزين يارانهاي هيچ تغييري ايجاد نشود، چرا كه تجربه نشان داده است تغييرات چند درصدي نه تنها هيچ فايدهاي ندارد بلكه باعث برخي شوكهاي رواني و سوءاستفادهها نيز ميشود. در مرحله آخر، با اطمينان از ظرفيت حملونقل عمومي، تاكسيها نيز از فرآيند دريافت بنزين سهميهاي حذف شوند.
پيشنهاد مشخص آن است كه براي تداوم حركت و عدم توقف در سهميهبندي، دولت محترم به عنوان اولين مرحله عبور از سهميهبندي در اسرعوقت اعلام كند كه ديگر به خودروهاي لوكس وارداتي و نيز خودروهاي لوكس مونتاژ داخل، سهميه بنزين يارانهاي تعلق نخواهد گرفت، اما اين خودروها ميتوانند از بنزين آزاد كه به نحو مقتضي در جايگاههاي فعلي و يا از طريق بخشخصوصي در اختيارشان قرار خواهد گرفت استفاده كنند و قيمت اين بنزين هم نبايد از قيمت تمام شده واردات كمتر باشد.
در مرحله دوم ميتوان سهميه خودروهاي نيمه لوكس را كاهش داد و سپس با روشهايي كه به هر حال پيچيدهتر خواهد شد همزمان با توسعه حملونقل عمومي، خودروهاي معمولي را نيز به تدريج در يك زمانبندي معقول حداكثر سهساله از سهميه يارانه بنزيني كه به هر حال متعلق به عموم مردم است خط زد.حسن اين روش آن است كه از روش اول كه اين امكان را در اختيار اقشار مرفه ميگذارد كه هم از بنزين يارانهاي و هم بنزين آزاد استفاده كنند براي افكار عمومي قابلقبولتر است، ضمن اينكه فرآيند عبور از سهميهبندي را بدون شوك و نارضايتي ميسر ميسازد. همچنين اين روش علاوه بر اين امتيازات بسيار مهم، تمام امتيازات روش اول را نيز دارد. چرا كه با آغاز فروش بنزين آزاد به اولين سري از خودروهاي محروم از سهميه، همه خودروداراني كه به بنزين اضطراري نياز پيدا ميكنند خواهند توانست از اين امكان با قيمت آزاد استفاده كنند، اما عارضه خاصي اضافه بر روش اول در اين روش وجود ندارد.
اين دو روش پيش روي دولت است و اكنون كه دولت بزرگترين گام اصلاحي را در اين زمينه برداشته است بايد مواظب باشد كه با توقف و برنداشتن گامهاي تكميلي، خود را گرفتار پيامدهاي پرريسكي كه به هر حال ظاهر خواهند شد، نكند. آن روز شايد راه پيشرو پرمانع شده باشد و عده زيادي راي به بازگشت بدهند كه نه به صلاح دولت است و نه به صلاح اين ملك، پس آيا ترديد روا است؟
|
شاخص
دنيای اقتصاد
