|
تعداد مشاهده : 5848 بار
کد خبر :
DEN-
97959
تاريخ
چاپ :
پنجشنبه 29 فروردين 1387
|
روزنامهنگاري مدرن چيست؟
مريم خباز *
«رسانههاي نوشتاري ميميرند» شايد اين هولناكترين پيشبيني باشد كه بتوان درباره عاقبت روزنامهها داشت. وقتي اينترنت اختراع شد گره بسياري از كارها باز شد به ويژه دنيايي نامحدود پيش روي روزنامههاي سربي رخ نمود كه بيش از هر چيز نويد تحولاتي تازه براي رسانههاي نوشتاري را ميداد .
|
اينترنت واقعا اين كار را هم كرد و تا زماني كه باشد اين كار را نيز خواهد كرد. ولي آمدن اينترنت تولد بسياري ديگر از انواع رسانهها را سبب شد، رسانههاي ديجيتالي كه كمتر كسي حدس ميزد كه آنها چالش ميان روزنامهنگاري سنتي و مدرن را كليد بزنند.
آنها كه اهل مطبوعاتند روزنامههاي ديجيتال را خوب ميشناسند. روزنامه ديجيتال با فضاي «سايبر» سروكار دارد؛ فضايي كه هيچ محدوديتي در زمان و مكان برايش متصور نيست. البته اين نوع روزنامهنگاري بسيار تنوع دارد و زيباييهاي بصرياش از روزنامههاي نوشتاري بيشتر است. اما هنوز هستند كساني كه به ميراث گوتنبرگ وفا دارند و بحران آن را برنميتابند. با اين حال مخالف بودن با روزنامهنگاري مدرن چيزي از سرعت پيشرفتش كم نميكند؛ چراكه اين رسانههاي ديجيتال ويژگيهايي دارند كه به واسطه آن در حال پشت سر گذاشتن روزنامههاي چاپي هستند.
اين يك واقعيت است كه حضور مخاطب در روزنامهنگاري سايبر به مراتب قويتر از روزنامههاي كلاسيك است؛ چراكه در فضاي سايبر مخاطب ميتواند تعامل دو طرفهاي با نويسندگان مطالب ايجاد كند و در محتواي برنامههاي رسانه مدنظرش نقش داشته باشد. در واقع فضاي گفتماني در فضاي سايبر دو طرفه است. شايد همين ويژگي منحصربهفرد باشد كه برخي صاحبنظران ارتباطات را از رقابت تنگاتنگ اين دو شيوه روزنامهنويسي دچار نگراني كرده است. از ديگر سو در روزنامهنگاري سايبر تا حد بسيار زيادي در زمان و مكان صرفهجويي ميشود حال آنكه اين نوع روزنامهنگاري كمترين ميزان نياز به كاغذ را دارد و در عين حال ميتواند تعداد نامحدودي از مخاطبان را بدون نگراني از مشكل پوشش خبرها طي 24ساعت آينده به خود جذب كند.
در همين حال مخاطب رسانه الكترونيكي هرگز منتظر زمان خاص براي دريافت اطلاعات باقي نميماند و به محض ارتباط با رسانه موردنظر در اينترنت به آن دست مييابد. اين در حالي است كه خواننده رسانه چاپي حتما و به ناچار بايد با يك روز تاخير به اخبار و اطلاعات دست پيدا كند تازه اگر به واسطه موانعي چون برف و باران و كمبود وسايل نقليه زميني، دريايي و هوايي اين امر دچار اختلال نشود. از همه مهمتر اينكه در نشريات الكترونيكي امكان ارسال و پخش گزارش، مقاله، فيلم، عكس و صدا در اختيار همگان است. به همين خاطر است كه در رسانه اينترنتي مخاطب قادر است به جاي خواندن يك گفتوگو به نوار آن گوش دهد يا فيلم مربوط به آن را مشاهده كند. اين در شرايطي است كه در رسانه نوشتاري تنها توان انتشار تصاوير ثابت وجود دارد.
اما شايد كمي بياعتماد بودن به رسانههاي چاپي باشد اگر مرگ آنها را پس از گسترش روزنامههاي ديجيتالي پيشبيني كنيم؛ چراكه آنها زماني كه راديو و تلويزيون نيز به بازار ارتباطات جمعي وارد شدند يك بار اين بحران را تجربه كردهاند ولي به واسطه ويژگيهاي منحصربهفردشان هنوز در عرصه ارتباطات باقي ماندهاند.
قواعد روزنامهنگاري آنلاين
درست است كه در فضاي سايبر ما با محيطي نامحدود روبهرو هستيم، اما متني كه در آن مينويسيم بايد فشرده باشد. در واقع هر جملهاي كه نوشته ميشود بايد به خواننده ضربه وارد كند. اين يعني استفاده بهينه از كلمات. در روزنامهنگاري آنلاين در عين حال بايد خبرها با جملات معلوم نوشته شوند؛ چراكه جملات مجهول خيلي زود حوصله خوانندگان را سر ميبرد.
از ديگر سو، خبرهاي آنلاين بايد خيلي سريع مخابره شوند، اما اين سرعت هرگز به معني بيسروته شدن مطالب نيست. يك روزنامهنگار آنلاين بايد بداند كه به احتمال فراوان خوانندگان مطلب او از اقصي نقاط جهان هستند پس بايد در عين سرعت مخابره، خبر را به گونهاي بنويسد كه براي هر خوانندهاي از هر مليتي قابلفهم باشد. پيشگامان روزنامهنگاري آنلاين همچنين تاكيد دارند كه قبل از شروع تنظيم يك خبر بايد درباره بهترين راه روايت آن فكر شود.
يعني روزنامهنگار مشخص كند كه بهتر است از صدا استفاده شود يا از تصوير، گرافيك يا تركيبي از همه اينها. تيترزني در روزنامهنگاري آنلاين هم بسيار اهميت دارد. خوانندگان آنلاين معمولا تيترهاي صريح و رك و پوستكنده را به تيترهاي طنز يا بامزه ترجيح ميدهند. اين نكته نيز بسيار مهم است كه روزنامهنگار آنلاين بايد اخبار گذشته را با آخرين تحولات مرتبط به گونهاي پيوند بدهد كه آن اتفاق براي خواننده روشن و قابلدرك باشد نه آنكه احساس كند در باتلاقي از خبرهاي قديمي غرق شده است.
*كارشناس ارشد روزنامهنگاري
|
شاخص
دنيای اقتصاد
)