روحاله اسلامی*
در سیاست بینالملل، تفاهمها با امضا آغاز میشوند، اما با نهادها، اعتماد و اراده سیاسی دوام میآورند. تاریخ دیپلماسی نشان میدهد که متن توافق تنها کالبد آن است؛ آنچه توافق را به یک نظم پایدار تبدیل میکند، «روح توافق» است. روح توافق، مجموعهای از عناصر سیاسی، حقوقی، نهادی و اجتماعی است که متن را از سطح اعلام اراده به سطح تعهد الزامآور ارتقا میدهد. فقدان این روح، حتی دقیقترین توافقها را به اسنادی موقت و شکننده تبدیل میکند.